فراهنجاری در شعر مشفق کاشانی
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 دانش آموخته دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان (نویسندة مسئول)
doi
10.22075/jlrs.2023.29132.2206چکیده
آشناییزدایی تکنیکی هنری است که به معنای فراتر رفتن از زبان معیار و به منظور القای لذت درک و دریافت به مخاطب صورت میپذیرد و خود به دو نوع، معنایی (که به بررسی استعاره، مجاز، کنایه و حسآمیزی میپردازد) و ترکیبی (که متن را در سطح واژگانی، نحوی، آوایی، نوشتاری، سبکی و گویشی مورد واکاوی قرار میدهد) تقسیم میشود. این تکنیک هنری در نثر و شعر و حوزة ادبی و معنا و ترکیب رخ می دهد؛ به گونه ای که مخاطب با برجسته سازی، مخاطب را تحت تاثیر قرار می دهد . فراهنجاری در شعر عباس کیمنش، ملقب به مشفق کاشانی، شاعر آیینی و انقلابی معاصرهم دیده می شود؛ لذا این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با هدف تحلیل مولفههای هنجارگریزی در شعر وی در پی پاسخ به این سوال اساسی است که هنجار گریزی یا فراهنجاری در چه حوزه ای از شعر این شاعر جلوهگر شده است، با بررسی مولفههایی چون هنجار گریزی واژگانی، معنایی، نحوی، باستانی و سبکی و مواردی از این دست، بر اساس نظریه جفری لیچ انجام گرفته است. نتیجه اینکه شعر مشفق کاشانی را میتوان آیینه تمام نمایی از زیباییها و ابداعات هنری دانست که پر بسامد ترین مولفة فراهنجاری در شعر او نیز در حوزه معنا رخ داده است و مخاطب در لابلای این زیباییها و ابداعات و فراهنجاریهای واژگانی و نحوی و دیگر مولفههایی که از بسامد کمتری در شعر او برخوردارند، به معنا و منظور شاعر پی میبرد.