بررسی وابسته‌های تصویری عناصر فلکی و جانوران در شعر زلالی خوانساری

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران (نویسندۀ مسئول)

3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22075/jlrs.2023.30389.2270
چکیده

عناصر فلکی و جانوران، پدیده‌هایی هستند که زلالی خوانساری با تکراری گسترده، در شعر خود از آن‌ها بهره گرفته که هرکدام از آن‌ها می‌توانند به‌تنهایی یا هم‌زمان، تصویر مرکزی واقع شوند و پیرامون خود، مجموعه‌ای از تصاویر وابسته به وجود آورند. بر این اساس، این پژوهش با هدف بررسی وابسته‌های تصویری عناصر فلکی و جانوران در شعر زلالی خوانساری انجام شد. در این راستا، نخست ابیات مورد نظر به روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و با روش تحلیل کیفی، محتوای متن در سطح بیت بررسی گردیدند و در سه دستۀ وابسته‌های تصویری عناصر فلکی، وابسته‌های تصویری جانوران و وابسته‌های تصویری مشترک عناصر فلکی و جانوران به‌عنوان تصاویر مرکزی جای گرفتند. با توجّه به یافته‌های این پژوهش، وابسته‌های تصویری عناصر فلکی در شعر زلالی خوانساری بر اساس تکراری که در دیوان وی دارند، به‌ترتیب، رنگ، نمایش سخنوری، توصیف زیبایی، تأثیر بر سرنوشت، قدرت، نور و روشنایی، گفتن از می و متعلّقات آن و حرکت چرخشی، وابسته‌های تصویری جانوران به‌ترتیب، انعکاس دانایی، توصیف زیبایی، گفتن از می و متعلّقات آن، میل به آتش، نمایش کینه و حیله، نمایش تیره‌روزی، گفتن از سخنوری، توصیف قدرت و رنگ و وابسته‌های تصویری مشترک میان عناصر فلکی و جانوران به‌ترتیب، توصیف قدرت ممدوح، رنگ، نور و روشنایی، گفتن از سخنوری، توصیف زیبایی و نمایش چرخش و حرکت هستند. همچنین در تصویرسازی‌های وی از عناصر فلکی و جانوران، نوآوری‌هایی دیده می‌شود.