اثر برخی مواد نفتی بر آب‌گریزی خاک‌های با بافت مختلف

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.322001.668935
چکیده

آلاینده­های نفتی از مهم­ترین آلاینده­های خاک و محیط زیست به­ویژه در اطراف پالایشگاه­ها و مسیرهای­ انتقال نفت هستند که می­توانند بر بسیاری از ویژگی­های خاک موثر باشند. آبﮔﺮﯾﺰی، به­عنوان یکی از ویژگی­های مهم فیزیکی خاک نیز می­تواند در خاک­های مختلف به میزان­ متفاوتی تحت تاثیر آلاینده­های ﻧﻔﺘﯽ قرار گیرد. بنابراین این پژوهش با هدف بررسی اثر کاربرد سطوح صفر، 5/1، 3 و 5/4 درصد نفت خام، نفت سفید و گازوئیل بر آب­گریزی ایستا (زاویه تماس تعادلی آب با خاک) و پویا (مدت زمان نفوذ قطره آب به خاک) در خاک­های لوم­رسی، شن­لومی و لوم­شنی انجام شد. نتایج نشان داد که میانگین آب­گریزی پویا در خاک­ شن­لومی به­طور معنی­داری به میزان 27 برابر بیشتر از خاک­های لوم­رسی و لوم­شنی و میانگین آب­گریزی ایستا در خاک­های شن­لومی و لوم­شنی به­طور معنی­داری به­ترتیب به میزان 7 و 1 درصد بیشتر از خاک لوم­رسی بود. همچنین میانگین آب­گریزی پویا در خاک­های تیمار شده با نفت سفید و گازوئیل در مقایسه با نفت خام به­طور معنی­داری به­ترتیب به میزان 100 و 96 درصد و میانگین آب­گریزی ایستا به­ترتیب به میزان 19 و 15 درصد کمتر بود. به­طور کلی مواد نفتی سبب افزایش معنی­دار آب­گریزی شدند و بیشینه مقادیر آب­گریزی در خاک­های تیمار­شده با نفت خام مشاهده شد.