برآورد رطوبت ظرفیت زراعی و نقطه پژمردگی دائم گیاه با استفاده از داده‌های استوانه‌های دوگانه و حل عددی معکوس در بافت‌های مختلف خاک

نویسندگان

1 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.318649.668888
چکیده

در این پژوهش از نرم­افزار HYDRUS- 2D/3D برای برآورد نقاط ظرفیت زراعی (FC) و نقطه پژمردگی دائم (PWP) با استفاده از رویکرد حل معکوس، استفاده شد. برای این منظور، داده­های نفوذ تجمعی اندازه­گیری­شده به روش استوانه­های دوگانه در 95 نقطه از مناطق مختلف استان اصفهان به عنوان ورودی مدل مورد استفاده قرار گرفت. خاک­های مورد مطالعه در هفت کلاس بافتی شامل لوم­شنی (SL)، رسی (C)، لوم (L)، لوم سیلتی (SiL)، لوم رسی (CL)، لوم رس سیلتی (SiCL) و رس سیلتی (SiC) قرار گرفتند. در اکثر نمونه­ها مقادیر شبیه­سازی­شده FC و PWP کمتر از مقدار اندازه­گیری­شده آنها بود. نتایج نشان داد که کمترین میزان خطا در برآورد نقاط FC  مربوط به بافت SL (884/0= R2 و 021/0=RMSE) و بیشترین خطای برآورد FC مربوط به بافت C (1/0= R2 و 122/0=RMSE) بود. همچنین کمترین خطای برآورد نقاط PWP  مربوط به بافت L (858/0= R2 و 003/0=RMSE) و بیشترین خطای برآورد PWP مربوط به بافت C (21/0= R2 و 025/0=RMSE) بود. در کل میزان خطای شبیه­سازی با افزایش میزان رس در خاک و سنگین­تر شدن بافت خاک افزایش پیدا کرد. همچنین در همه خاک­ها مقادیر PWP شبیه­سازی­شده نسبت به مقادیر FC شبیه­سازی­شده، همخوانی نسبتا بیشتری با مقادیر اندازه­گیری­شده آنها داشت. مقادیر ضریب تبیین برای FC و PWP در همه خاک­ها به ترتیب معادل 77/0 و 80/0 بود. در کل روش حل عددی معکوس از دقت قابل قبولی برای برآورد FC و PWP به ویژه در خاک­های دارای بافت سبک برخوردار بود.