بررسی فرآیندهای تاثیرگذار در تشکیل سنگهای آتشفشانی نشوه، شمال غرب ساوره

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده علوم‎ زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 استاد، دانشکده زمین‎شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران (IMPASCO)، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2017.91461.1190
چکیده

سنگ‎های آتشفشانی نشوه در شمال باختر ساوه واقع شده، بخشی از کمربند ماگمایی ارومیه- دختر محسوب می‎شوند. این سنگ‎ها عمدتاً از نوع بازالت، آندزی‎بازالت، آندزیت تا تراکی‎آندزیت هستند. در بررسی‎های میکروسکوپی این سنگ‏ها شواهدی از عدم تعادل بلور با ماگما نیز دیده می‎شود که از آن جمله می‎توان به بافت غربالی، وجود دو نسل سالم و دگرسان شده پلاژیوکلاز، حاشیه واکنشی، خوردگی و گردشدگی فنوکریست‏ها اشاره کرد. بررسی‎های ژئوشیمیایی مربوط به نمودارهای عناصر اصلی و کمیاب نشان می‎دهد که اگر چه تبلور تفریقی در تکامل سنگ‏های آتشفشانی منطقه مؤثر بوده است؛ اما در برخی از نمودارها نوعی پراکندگی و روندهای غیر عادی نسبت به روند تفریق به چشم می‎خورد، که این حالت می‎تواند بیان کننده اختلاط و آلودگی ماگمایی باشد. ناهماهنگی و تغییرات زیاد در غلظت برخی عناصر نظیر Sr و همچنین نمودارهای دوتایی Nb-Nb/Y و Zr/Rb-Rb نقش اختلاط ماگمایی را در شکل‏گیری سنگ‏های آتشفشانی منطقه نشوه نشان می‎دهد. با توجه به موارد ذکر شده می‎توان گفت که مهم‎ترین فرایند تشکیل سنگ‎های آتشفشانی منطقه نشوه تفریق و اختلاط ماگمایی است. همچنین اختلاط پالس یا پالس‌های ماگمایی جدید با ماگمای تفریق یافته مؤثرترین مکانیزم برای تحول ماگمایی سنگ‎های آتشفشانی منطقه مورد مطالعه است.