بررسی رابطه بین آبگریزی طبیعی و ویژگیهای فیزیکو شیمیایی خاک در کاربریهای مختلف در مناطق ساحلی غرب گیلان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه خاکشناسی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار گروه خاکشناسى، دانشکده کشاورزى، دانشگاه گیلان، رشت
3 دانشیار گروه بیابان زدایی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
4 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22059/ijswr.2021.323653.668972چکیده
آبگریزی خاک یک خصوصیت دینامیک است که نفوذ آب به خاک را به تاخیر انداخته و پتانسیل ایجاد رواناب و فرسایش را افزایش میدهد. دانش دقیق در مورد وجود و شدت آبگریزی مناطق ساحلی گیلان، که تحت کاربریهای مختلف اراضی هستند، از اهمیت خاصی برخوردار است. مطالعه حاضر اثر کاربری اراضی را بر آبگریزی خاک در سه منطقه 1) منطقه جنگلکاری شده با پوشش کاج تدا 2) منطقهی جنگلکاری شده با کاج تدا و در برخی قسمتها تحت پوشش طبیعی انار وحشی 3) زمین کشاورزی تحت پوشش خرمالو ارزیابی میکند. آبگریزی خاک با سه آزمون زمان نفوذ قطره آب، مولاریته قطره اتانول و منطقه خیس شده خاک اندازهگیری شد. همچنین رابطه بین آبگریزی و برخی از خصوصیات (ماده آلی خاک، اسیدیته، نیتروژن کل، فسفر قابل استفاده، ظرفیت تبادل کاتیونی، قابلیت هدایت الکتریکی، سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، بافت خاک، جرم مخصوص ظاهری و حقیقی) در 200 نمونه بررسی شد. شدت آبگریزی در 6 سایز اندازه ذرات (2-1، 5/0-1، 25/0-5/0، 125/0-25/0، 125/0-05/0 و 05/0> میلیمتر) ارزیابی شد. بر اساس نتایج، خاکهای تحت پوشش کاج تدا بیشترین آبگریزی و خاکهای تحت پوشش انار وحشی و کشت شده با خرمالو کمترین آبگریزی را نشان دادند. همچنین ماده آلی و نیتروژن کل با اثر مثبت و اسیدیته خاک با اثر منفی مهمترین پارامترهای کنترل کننده آبگریزی در این خاکها بودند. نتایج نشان دادند اگرچه خاکهای درشت بافت برای ایجاد آبگریزی مستعدتر هستند اما کوچکترین اندازه ذرات در این خاکها نقش بسیار مهمی در شدت آبگریزی خاک دارد.