شواهد لیتوژئوشیمیایی و تحولات ماگمایی سنگ‌های آذرین میزبان کانی‌سازی در نشانه‌های معدنی شمال کبودان، کمپلکس تکنار

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22071/gsj.2018.80144
چکیده

کانی‌سازی‌های چندفلزی آهن (± فلزات‌پایه، نقره و طلا) محدوده شمال کبودان (خاور روستای سربرج)، در میزبان ریولیت‌های برشی- پورفیری و سنگ‌های پلیتیک‌شیست سازند تکنار تشکیل شده است. 3 افق سنگی شامل، ریولیت ریزبلور زیرین (کمرپایین)، افق ریولیت پورفیری کانه‌دار و سنگ‌های گرانیتوییدی تا آندزیت تأخیری (کمربالا) در منطقه تشخیص داده شد. شواهد لیتوژئوشیمی حاکی از آن است که ریولیت‌های ریزبلور افق زیرین با ماهیت ساب‌آلکالن (7/0>Nb/Y) و نسبت‌های Zr/TiO2 (608 تا 930) و Zr/Sc (3/13 تا 3/36) به تدریج در افق‌های فوقانی توسط ریولیت‌های پورفیری افق کانه‌دار با ماهیت آلکالن (7/0<Nb/Y) و نسبت‌های Zr/TiO2 (380 تا 1116) و Zr/Sc (5/22 تا 116) جایگزین می‌شوند. کنترل حرارتی ماگما و ذوب بخشی مذاب ریولیتی در دمای بالا، موجب افزایش نسبت HFSE به عناصر سازگار (نظیر Zr/TiO2 و Zr/Sc) و متعاقباً رخداد عناصر کانه‌ساز در ریولیت‌های پورفیری افق کانه‌دار شده است. طبق شواهد، رخدادهای معدنی چندفلزی در منطقه شمال کبودان به ویژه در مرز افق ریولیتی‌ زیرین و افق کانه‌دار، احتمالاً متأثر از وقوع تحولات لیتوژئوشیمیایی سنگ‌ میزبان فلسیک و به ویژه افق ریولیت پورفیری انجام شده است.