تعیین تبخیر-تعرق واقعی ذرت علوفه‌ای به‌ روش بیلان آب خاک تحت سطوح مختلف آبیاری قطره‌ای با مدیریت پالسی و پیوسته (مطالعه موردی: دشت ورامین)

نویسندگان

1 گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

4 دانشیار پژوهش،مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، البرز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.322095.668940
چکیده

برنامه­ریزی صحیح آبیاری سبب کاهش تلفات نفوذعمقی، صرفه­جویی در مصرف آب، افزایش تولید و بهره­وری مصرف آب می­گردد. بدین منظور ابتدا باید نیاز آبی گیاه زراعی تعیین گردد. در پژوهش حاضر به­منظور تعیین نیاز آبی ذرت علوفه­ای رقم ZP 606 به روش پایش رطوبت خاک، آزمایشی در قالب کرت­های نواری خرد شده بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1398 در منطقه پیشوای ورامین اجرا شد. فاکتور اصلی شامل سه سطح تأمین 120، 100 و 80 درصد نیاز آبی گیاه (به ترتیب 2I، 1I و3I) و فاکتور فرعی شامل دو سطح مدیریت آبیاری پالسی(P) و پیوسته (C) بودند. تبخیر- تعرق واقعی ذرت علوفه­ای تحت دو مدیریت آبیاری پالسی و پیوسته با استفاده از روش بیلان آب در شرایط آبیاری کامل به­ترتیب 364 و 341 میلی­متر، در تیمار کم­آبیاری 348 و 336 میلی­متر و در تیمار بیش­آبیاری 383 و 352 میلی­متر محاسبه شد. مقدار تبخیر-تعرق برآوردی ذرت علوفه­ای به­روش نشریه فائو-56 در طول دوره رشد 400 میلی­متر محاسبه شد و نسبت به متوسط تبخیر-تعرق واقعی تیمار آبیاری کامل با مدیریت پالسی و پیوسته حدود 5/13 درصد بیش­برآورد دارد که لزوم استفاده از ضرایب گیاهی محلی برای برآورد دقیق نیاز آبی گیاه را نشان می­دهد. هم­چنین نتایج نشان داد که مقدار نفوذ­عمقی در تیمار بیش­آبیاری با مدیریت پالسی حدود 30 درصد نسبت به تیمار بیش­آبیاری با مدیریت پیوسته کاهش یافته است. در نتیجه پیشنهاد می­شود که به­منظور صرفه­جویی در مصرف آب و کاهش نفوذ­عمقی در منطقه مطالعاتی از مدیریت پالسی در سیستم­های آبیاری قطره­ای استفاده شود.