فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای مقابله با اثرات منفی گسترده کمبود روی بر عملکرد برنج و تندرستی بخش عمده مردمی که برای تغذیه به این محصول وابسته می‌باشند، یافتن ارقام مقاوم به کمبود روی بسیار ضروری و موثر خواهد بود. بدین منظور آزمایش مزرعه‌ای طی سال‌های زراعی 1396 و 1397 در مزرعه‌ای واقع در روستای پس‌ویشه شهرستان رشت استان گیلان به صورت کرت­های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل کودپاشی پایه (کاربرد خاکی) کود سولفات روی به عنوان کرت اصلی در دو سطح (0 و 20 کیلوگرم در هکتار سولفات روی) و رقم به عنوان کرت فرعی در 27 سطح (شامل ارقام محلی و اصلاح شده و لاین‌های امید بخش) بودند. نتایج نشان داد که افزودن روی  به خاک بر بسیاری از صفات اندازه­گیری شده و اثر متقابل رقم × میزان روی موجود در خاک نیز برای همه صفات به استثنای طول و عرض برگ پرچم معنی‌دار بود. پایین‌ترین و بالاترین مقدار جذب روی در اندام‌های گیاهی در تیمار عدم کاربرد سولفات‌ روی به ترتیب به لاین RI18430-2 (هاشمی × صالح) و رقم کادوس تعلق داشت. مقایسه میانگین تیمارها نشان داد که پایین­ترین و بالاترین جذب روی در اندام­های گیاهی در تیمار کاربرد سولفات‌ روی به ترتیب به دو لاین RI18432-2 (محمدی × صالح) و RI18431-1 (آبجی‌بوجی × صالح) تعلق داشته و سه رقم یا لاینی که به ترتیب بالاترین جذب روی در اندام‌های گیاهی را در تیمار کاربرد 20 کیلوگرم در هکتار سولفات روی به خود اختصاص داده­اند عبارتند از لاین‌های RI18432-2(محمدی × صالح) و RI18430-22 (هاشمی × صالح) و رقم اهلمی‌طارم بودند. نتایج حاصل از تجزیه رگرسیون مکانی (GGE Biplot) نشان داد که در هر دو سطح روی (عدم مصرف و کاربرد 20 کیلوگرم در هکتار سولفات روی ) ارقام گوهر، کادوس و خزر از نظر میزان جذب روی رتبه‌‌های 1 تا 3 را کسب نمودند. ارقام صالح، دیلمانی، گیلانه و لاین RI18430-1 (هاشمی × صالح) نیز در هر دو سطح روی از رتبه‌های بالا برخوردار بودند. بنابراین برای آزمایش‌های آینده می‌توان از این ارقام به‌عنوان ارقام یا لاین‌های مناسب برای رشد در شرایط کمبود روی بهره جست.