ارزیابی کارایی و عوارض تزریق فرآورده‌های خونی در بیمارستان‌های جهرم: یک مطالعه مقطعی

نویسندگان

1 گروه فیزولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 گروه فیزولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

3 گروه فیزولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

4 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تیکریت.

doi
10.22034/pjms.2026.2076321.1257
چکیده

مقدمه: رزرو خون در جراحی ها بایستی طبق دستورالعمل استاندارد انجام شود تا از هدر رفت خون جلوگیری گردد. با توجه به چالش‌های موجود در زمینه کاربرد مناسب فرآورده‌های خونی و اهمیت پایش عوارض انتقال خون، این مطالعه با هدف ارزیابی کارایی و عوارض تزریق خون در بیمارستان‌های جهرم انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی، 3400 فرم درخواست خون از دو بیمارستان‌ پیمانیه و شهید مطهری جهرم در سال 1403 بررسی شد. با استفاده از داده های استخراج شده، میزان استفاده از فرآورده های خونی، نسبت کراسمچ به تزریق (C/T) و همچنین عوارض حاد تزریق خون تعیین گردید. آنالیز داده ها با 26-SPSS و آزمون های تی تست و آنوا انجام شد.یافته ها: از ۳400 فرم درخواست خون، برای 1951 بیمار (3/57 درصد) کراسمچ انجام شد و 728 بیمار (1/31 درصد) فراورده خونی (1226 واحد) دریافت کردند. شایعترین فراورده درخواستی پک سل (9/58 درصد) و شاخص کلی C/T برابر 16/4، شاخص تزریق (TI) برابر ۰٫6۳ و احتمال تزریق (T%) برابر 4/41 درصد بود. بالاترین شاخص C/T در بخش‌های انکولوژی (2/7) و زنان و زایمان (1/6) مشاهده شد. عوارض حاد مرتبط با تزریق فراورده در 28 بیمار (9/3 درصد) رخ داد. نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان‌دهنده درخواست‌های غیرضروری خون و بروز عوارض تزریق به ویژه در بخش های انکولوژی و زنان و زایمان است. این یافته‌ها بر ضرورت بازنگری در پروتکل‌های موجود، تاکید بر اجرای بومی جدول حداکثر سفارش خون برای جراحی (MSBOS) و آموزش هدفمند پرسنل جهت ارتقای کیفیت خدمات انتقال خون تأکید دارد.