بررسی ژنز تورمالین‌های منطقه شربیت (شمال‌شرق اهر- آذربایجان‌شرقی) و رفتار عناصر نادر خاکی در طی فرآیندهای تشکیل تورمالین

نویسندگان

1 علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران

2 عضو هیئت علمی،گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

3 علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران

doi
10.22071/gsj.2017.81093.1078
چکیده

منطقه مورد مطالعه در مجاورت روستای شربیت و در فاصله 28 کیلومتری شمال شرق اهر )‌استان آذربایجان‌شرقی( واقع شده است. توده کوارتزمونزونیتی واقع در این منطقه میزبان تورمالین‌های گرمابی است که بر مبنای ویژگی‌های بافتی بصورت رگه‌ای، برشی، توده‌های کوارتز- تورمالینی و تورمالین‌های پرکننده فضای خالی مشاهده می‌شوند. بر اساس مطالعات سنگ‌نگاری و نتایج ریزکاو الکترونی (EPMA)، تورمالین‌ها از نوع دراویت- شورلیت (با تمایل بیشتر به سمت دراویت) بوده و در گروه قلیایی قرار می‌گیرند. ویژگی‌هایی مانند نسبت بالای Mg به Fe، منطقه‌بندی، مقدار F و تمایل به سمت بیرونی بردارهای تهی شدن از قلیایی و پروتون‌زدایی، نشانگر تشکیل تورمالین‌ها در شرایط گرمابی می‌باشند. روند عمومی عناصر نادر خاکی تورمالین‌ها با سنگ درونگیر مطابقت دارد، به‌طوریکه که در این نمونه‌ها نیز عناصر نادر خاکی سبک نسبت عناصر نادر خاکی سنگین غنی‌شدگی نشان می‌دهند. این الگو بیانگر کنترل این عناصر توسط سنگ میزبان بوده و نشان می‌دهد که سیال گرمابی غنی از بُر نقش نسبتاَ کم‌تری داشته است.