اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر بر نارسایی هیجانی و احساس تنهایی سالمندان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

2 دکتری روانشناسی سلامت، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.(نویسنده مسئول)

3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات تهران (هرمزگان)، هرمزگان، ایران.

doi
10.22038/mjms.2023.26135
چکیده

مقدمه: سالمندان به دلیل ازدواج فرزندان و همچنین ناتوانی جسمی با آسیب‌های شناختی و هیجانی مختلفی مواجه می‌شوند. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر بر نارسایی هیجانی و احساس تنهایی سالمندان انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را سالمندان مراجعه کننده به فرهنگسراهای شهرداری شهر بندرعباس در فصل پاییز سال 1401 تشکیل دادند. در این پژوهش تعداد 39 سالمند با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه­های آزمایش و گواه جایدهی شدند (20 سالمند در گروه آزمایش و 19 سالمند در گروه گواه). سالمندان حاضر در گروه آزمایش درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر را طی ده هفته در ده جلسه دریافت نمودند. در این پژوهش از پرسشنامه نارسایی هیجانی (AQ) و پرسشنامه احساس تنهایی (FLQ) استفاده شد. داده‌ها با تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج: نتایج نشان داد که درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر بر نارسایی هیجانی (001/0>P؛ 55/0=Partial Eta؛ 81/45=F) و احساس تنهایی (001/0>P؛ 54/0=Partial Eta؛ 58/43=F) سالمندان تأثیر معنادار دارد. نتیجه گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان چنین نتیجه گرفت که درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر با تأکید بر ماهیت سازگارانه و کارکردی هیجان‌ها، افزایش آگاهی فرد از نقش شناخت­ها و هیجان­ها و احساسات بدنی و رفتاری، بررسی نقش برانگیزاننده­ها در ایجاد تجربه­های هیجانی و شناخت رفتارهای نشأت گرفته از هیجان­ها می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش نارسایی هیجانی و احساس تنهایی سالمندان مورد استفاده قرار گیرد.