بررسی عددی تأثیر شکل مقطع کانال اصلی بر دینامیک جریان در تلاقی رودخانهها
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/ijswr.2021.318648.668889چکیده
مطالعه و شناخت دینامیک جریان در محل و پاییندست تلاقی، از موارد ضروری در طراحی هندسه پایدار کانالهای منشوری و ارائه راهکار مناسب حفاظتی برای سیستمهای رودخانهای به حساب میآید. به استناد دادههای میدانی، وجود زوایای مختلف تلاقی و اختلاف رقوم کف کانال اصلی و شاخه فرعی از رایجترین مشخصات فیزیکی اغلب تلاقیهای طبیعی میباشد. تحقیق حاضر با هدف بررسی عددی تاثیر شکل مقطع کانال اصلی (مستطیلی و ذوزنقهای) و زاویه تلاقی دو کانال (45 و 90 درجه) بر دینامیک جریان در محل تلاقیهای همکف و غیر همکف انجام گرفت. نتایج نشان داد که در تلاقی همکف با زاویه 90 درجه، ناحیه جدایی جریان در نزدیکی بستر در هر دو شکل مقطع تشکیل میشود با این تفاوت که در مقطع ذوزنقهای ابعاد آن در سطح آب بیشتر از مقطع مستطیلی میباشد. در تلاقی همکف با زاویه 45 درجه، این ناحیه در هیچکدام از مقاطع ظاهر نشد؛ اما برای تلاقی غیر همکف، ناحیه جداشدگی فقط در سطح آب و برای مقطع ذوزنقهای شکل گرفت. علاوه بر آن ناحیه جداشدگی جریان در تلاقی غیر همکف و تلاقی 90 درجه در نزدیک بستر شکل نگرفت اما در سطح آب، ابعاد آن در مقطع ذوزنقهای بیشتر از مستطیلی بود. بعلاوه، برگشت آب در بالادست تلاقی کانال اصلی، در مقطع ذوزنقهای و در زاویه اتصال 45 درجه کاهش یافت.