فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی، نشان‌دادن جهان جنسیتی مؤلّف (باورها، رسوم و سنّت‌ها، کنش‌های رفتاری مورد انتظار از هر دو جنس، توزیع قدرت میان دو جنس) یا از جایگاه موافق همسو با گفتمان قاهر جامعه یا از دیدگاهی انتقادی در متن است. مسئلۀ اصلی این تحقیق، تحلیل بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی در لایه‌های سبکی مرثیه‌های شخصی شاعران زن و مرد پارسی‌گو است. بازنمایی فردیت (خود) شاعر در مرثیه‌های شخصی، امکان انواع مطالعات هویت‌شناختی مؤلّف، نظیر جنسیت را در این گونۀ ادبی به دست داده است. برای انجام این پژوهش، از روش تحقیق ترکیبی (توصیفی-آماری-تحلیل قیاسی) استفاده شد و مبنای نظری تحقیق، سبک‌شناسی لایه‌ای بوده است. از انجام این تحقیق در سه لایۀ واژگانی، نحوی و بلاغی، نتایج زیر حاصل شد: زنان با رمزگان مبیّن تسلیم و رضا، جملات کوتاه و گسسته و ابزارهای بلاغی حسّی و عاطفی، مفاهیمِ پذیرش سرنوشت، درونی‌شدن نقش و جایگاه جنسیتی و نیز مظلومیت و فرودستی بیشتری را در سوگ‌سروده‌های خود، همسو با گفتنان غالب جامعه، بازتاب داده‌اند. ایدئولوژی بازنمایی‌شده در مراثی شخصی مردان، حاکی از اعتراض مقتدرانه و آمرانگی فرادستانه است. در مقایسه با هیجانات عاطفی زنانه که در کنش‌های گفتاری اظهاری و عاطفی و جملات کوتاه و گسستۀ مراثی آنان پیداست، مردان با جملات طولانی پیوسته، کنش‌های گفتاری ترغیبی و ابزارهای بلاغی بیشتر، تأمّلات منطقی بیشتری را انعکاس داده‌اند. با تغییرات اجتماعی و فرهنگی، از میزان فروتنی و تسلیم منعکس‌شده در سوگ‌سروده‌های زنان کاسته شده است.