فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درک لایه‌های پنهان در متن با استفاده از نشانه‌ها مشخّص می‌شود. نشانه‌ها متشکّل از یک صورت آوایی (دال) و یک تصوّر مفهومی (مدلول) هستند که به‌تنهایی معنا و مفهومی را بیان می‌کنند. شیوۀ هماهنگی و توازن آوایی موجود در میان کلمات، معنی تازه می‌آفریند؛ بدین معنی که موسیقی ایجادشده از رهگذر وحدت یا تضاد صامت‌ها و مصوّت‌های کلمات، با مفهوم مدّ نظر شاعر، هماهنگی و مطابقت دارد. جستار حاضر تلاش دارد به بررسی جادوی مجاورت در اشعار محمّدرضا شفیعی کدکنی در دفتر شعر «آیینه‌ای برای صداها» بپردازد. این پژوهش با اتّکا بر مفهوم جادوی مجاورت در سروده‌های شفیعی کدکنی، به روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای و فیش‌برداری انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد شاعر با به کار بردن آرایه‌ها در حدّ تعادل و در عین حال، با دقّت و انسجام، بر زیبایی و تأثیربخشی سخن خود افزوده است. وی از انواع آرایه‌های معنایی، از قبیل القای تصویر، القای احساس و القای صدا، در سروده‌هایش بهره برده و این امر به اشعار او لطف ویژه‌ای بخشیده است. به‌علاوه، بیشترین کاربرد ادبی جادوی مجاورت در شعر، بعد از واج‌آرایی، القای احساس است و در شکل‌گیری و نیرومندکردن موسیقی درونی اشعار شفیعی کدکنی، نقشی مؤثّر و جایگاهی والا دارد.