بررسی تاثیر غرقاب بر توزیع فرم‌های مختلف روی در خاک اسیدی و قلیایی

نویسندگان

1 ﮔﺮوه ﻋﻠﻮم و مهندسی ﺧﺎک، داﻧﺸﮑﺪه علوم ﮐﺸﺎورزی، داﻧﺸﮕﺎه ﮔﯿﻼن، رشت، ایران

2 ﮔﺮوه ﻋﻠﻮم و مهندسی ﺧﺎک، دانشکده علوم کشاورزی، داﻧﺸﮕﺎه ﮔﯿﻼن، رشت، ایران

3 ﮔﺮوه ﻋﻠﻮم و مهندسی ﺧﺎک، دانشکده علوم کشاورزی، داﻧﺸﮕﺎه ﮔﯿﻼن، رشت، ایران

4 ﮔﺮوه ﻋﻠﻮم و مهندسی ﺧﺎک، دانشکده علوم کشاورزی، داﻧﺸﮕﺎه ﮔﯿﻼن، رشت، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.315931.668847
چکیده

با توجه به اهمیت روی در تغذیه گیاه برنج، پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر تیمار زمان غرقاب بر مقدار روی قابل دسترس در قالب طرح کاملا تصادفی به صورت جداگانه در دو خاک اسیدی و قلیایی انجام شد. تغییر در توزیع فرم‌های مختلف روی نیز قبل و در انتهای دوره غرقاب با یکدیگر مقایسه شد. خاک­ها به مدت 90 روز غرقاب و سپس در زمان‌های 0، 7، 15، 30، 45 و 90 روز پس از غرقاب پارامترهای Eh، pH و روی قابل دسترس گیاه در خاک اندازه­گیری شد. فرم‌های مختلف روی در خاک نیز با استفاده از روش عصاره‌گیری دنباله‌ای تعیین شد. به طور‌کلی، در هر دو خاک اسیدی و قلیایی پس از غرقاب، مقدار روی قابل دسترس کاهش یافت. شرایط غرقاب منجر به کاهش معنی‌دار فرم محلول+تبادلی و فرم آلی روی شد درحالی‌که در پایان دوره غرقاب، فرم کربناتی روی در خاک قلیایی به‌طور معنی‌دار افزایش یافت. در هر دو خاک اسیدی و قلیایی تغییرات چندانی در فرم روی متصل به اکسید منگنز مشاهده نشد درحالی‌که مقدار روی متصل به اکسیدهای آهن بی‌شکل و بلوری افزایش و مقدار روی باقی‌مانده کاهش معنی­دار داشت. به‌طورکلی نتایج نشان داد که غلظت روی در خاک‌های غرقاب تا حد زیادی تحت تاثیر تغییر در فرم‌های مختلف آهن است. علاوه‌بر‌این، در شرایط غرقاب فرم‌هایی که قابلیت دسترسی بیشتری برای گیاهان دارند کاهش می­یابد که این امر می­تواند منجر به ایجاد شرایط کمبود روی برای گیاه برنج گردد. بنابراین توصیه می­شود مقدار روی قابل دسترس در خاک، از طریق کاربرد خاکی و یا محلول­پاشی کودهای حاوی روی به گونه­ای مدیریت گردد که کاهش آن در طول دوره غرقاب بر عمکرد گیاه اثر منفی نداشته باشد.