نقش مصحف «عبدالله بن مسعود» در شکلگیری و حجّت یابی قرائتهای کوفه
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه خوارزمی
doi
10.30497/quran.2019.2395چکیده
«حمزه»، «کسائی» و «عاصم» سه قاری کوفی قرآن که گزینش ابن مجاهد، نام ایشان را در نظام قرائتهای هفتگانه جای داده است، در قرائت خود از «عبداللّه بن مسعود»، معلّم متقدّم کوفیان در قرائت، تأثیر وافر یافتهاند. این اثرپذیری در حالی رخ داده است که آن سه تن، ملتزم به رسم الخطّ مصحف رسمی بودهاند اما مصحف و قرائت عبداللّه، با رسم الخطّ مصحف رسمی، تطابق نداشته است. به واقع، این اثرپذیری در مواردی است که مصحف رسمی، به دلیل فقدان علائم نگارشی (نقطه، اعراب، الف وسط، تشدید) مجال خوانشهای متفاوت را فراهم ساخته است. از دیگر سو، اهل فن، چون در مقام بیان شواهد و قرائن قرائتهای قاریان هفتگانه برآمدهاند، مصحف عبداللّه را حجّت قاریان کوفی در پارهای از مواضع اختلاف قرائت معرفی کردهاند. تحقیق حاضر با ارائه شواهد متعدد، از کارکرد مصحف عبدالله در شکل یابی و رجحان یابی قرائتهای کوفی، پرده میبردارد.