زمین شناسی و کانه زایی کانسار طلای اپی ترمال سه بندون، شمال بردسکن، خراسان رضوی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

3 گروه زمین شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.22071/gsj.2017.77437.1030
چکیده

کانسار طلای سه بندون در بخش شمالی زون ایران مرکزی، در 40 کیلومتری شمال بردسکن واقع است. واحدهای سنگی رخنمون یافته در محدوده کانسار، مجموعه ای از سنگ های آتشفشانی- رسوبی کرتاسه شامل تراکیت تراکی آندزیت، آندزی بازالت، توف و شیل کربناته میباشند که بعد از ائوسن، توسط نفوذی های نیمه عمیق با ترکیب سینیت – کوارتز سینیت و دایکهای دیابازی قطع شده اند. اصلی ترین ساخت و بافتهای کانسنگ‌های طلادار، رگه- رگچه ای (استوک ورک) و برشی است که با کوارتز و کانی‌های سولفیدی پر شده‌اند. کانی‌شناسی کانسنگ ساده بوده و شامل پیریت، اسفالریت، کالکوپیریت، بورنیت، گالن، آرسنوپیریت، طلا، کالکوسیت، کوولیت و اکسیدهای آهن می‌باشد. طلا در اندازه‌های کوچکتر از 60 میکرون، به صورت میانبار در پیریت و کالکوپیریت، در مرز کانه‌های سولفیدی و نیز به‌صورت آزاد در کوارتز مشاهده شده است. مطالعات میانبارهای سیال بر روی کوارتزهای کانسنگ‌های طلادار، نشانگر آن است که میانبارهای اولیه بیشتر دو فازه (مایع +گاز) هستند. دمای همگون شدگی سیالات کانه‌ساز در بازه 165 تا 254 درجه سانتیگراد و شوری آنها از 9/0 تا 8/7 درصد وزنی معادل NaCl اندازه‌گیری شده است. مقایسه ویژگی های مطالعه شده در کانسار سه بندون با ویژگی های شاخص کانسارهای طلا، نشان می‌دهد که این کانسار به‌لحاظ ویژگی‌های زمین-شناختی و کانی‌سازی از جمله جنس سنگ میزبان، دگرسانی‌های همراه، ژئوشیمی و پاراژنز عنصری، ساخت، بافت و پاراژنز کانی‌شناسی و میانبارهای سیال بیشترین شباهت را با ذخایر اپی‌ترمال سولفیداسیون پایین تا حد واسط نشان می‌دهد.