بررسی زیبایی‌شناختی کتاب رفوزه‌ها اثر ابوالفضل زرویی از نظر زبانی، معنایی و موسیقایی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران (نویسنده مسئول)

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

doi
10.22075/jlrs.2023.28271.2167
چکیده

این نوشتار به تحلیل زیبایی‌شناختی سه بُعد مهمّ سبک‌ساز (زبان، معنا و موسیقی) در اشعار طنز ابوالفضل زرویی نصرآباد پرداخته است. زرویی با اِعمال قواعدی در این سه قلمرو، ناسازگاری‌هایی را در حیطۀ شعر پدید آورده و از این طریق، هنرسازه‌های طنز را فعّال کرده است. ناسازگاری‌ها و آشنایی‌زدایی‌ها در حوزۀ طنز در حیطه‌های مختلف رخ می‌دهد و مخاطب را بر سر ذوق می‌آورد. نگارندگان بر آن بوده‌اند تا به کمک روش توصیفی‌- تحلیلی، ظرافت‌ها و شگردهای طنزپردازی زرویی را آشکار سازند و شاخصه‌های بسامددار در تعیین هویت سبکی شاعر را استخراج کنند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد وی در قلمرو زبان، از طریق شگردهایی همچون واژه‌سازی، عامیانه‌نویسی، فرنگی‌مآبی و کهن‌گرایی، مهارت‌های خود را نشان داده و در حیطۀ معنا با اِعمال روش‌هایی چون تزریق‌سرایی، محذوف‌سازی، آشکارنویسی و تناقض‌گویی، کلام را متحوّل ساخته و در زمینۀ موسیقی شعر، با بر هم ‌زدن قواعد معمول در وزن و قافیه و ردیف، فضای متناسب و منسجمی را در حیطۀ طنزپردازی پدید آورده است. گفتنی است روش نگارندگان در نگارش این مقاله، به شیوۀ اسنادی و بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای بوده است.