بررسی اثربخشی استفاده ازموسیقی بر افزایش سطح هَیَجامد و دانش واژگانی در فارسیآموزان
نویسندگان
1 دانشگاه علامه طباطبائی
2 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات فارسی وزبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.30479/jtpsol.2026.22528.1724چکیده
در سالهای اخیر، موسیقی بهعنوان ابزاری مکمل در آموزش زبان، به دلیل پیوند عمیق با احساسات و هیجانات انسانی، توجه روزافزون پژوهشگران و برنامهریزان آموزشی را جلب کرده است. یکی از چارچوبهای نظری مرتبط، الگوی «هیجامد» است که بر ترکیب دو مؤلفه هیجان و بسامد استوار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر موسیقی بهعنوان متغیر مستقل بر دانش واژگانی و سطح هیجامد طراحی شد. جامعه آماری شامل ۱۸ فارسیآموز خارجی از سطوح فوقمیانی و پیشرفته، از کشورهای عراق، روسیه، ترکیه، اوکراین و نیجریه، بود که به روش نمونهگیری هدفمند از دو مرکز آموزش زبان فارسی انتخاب شدند. در آغاز، پیشآزمونی با استفاده از پرسشنامه برای سنجش سطح اولیه دانش واژگان و هیجامد اجرا شد. سپس شرکتکنندگان در سه گروه آموزشی با محتوای یکسان اما رویکردهای متفاوت آموزش دیدند: گروه اول با روش خوانداری، گروه دوم با روش خوانداری-شنیداری، و گروه سوم با رویکرد مبتنی بر موسیقی و ترانه. پس از اتمام دوره، آزمون نهایی از طریق پرسشنامه اجرا گردید و دادههای بهدست آمده با آزمون تی مستقل و آزمون آنوای یکطرفه در نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که موسیقی اثر مثبت و معناداری بر بهبود دانش واژگانی داشته، اما افزایش هیجامد را بهطور معنادار تأیید نکرد. با این حال، تحلیل بازخوردها بیانگر استقبال قابل توجه زبانآموزان از بهکارگیری موسیقی در فرآیند یادگیری بود؛ یافتهای که میتواند در برنامهریزی آموزشی و طراحی دورههای زبان برای ارتقای انگیزش و تعامل فراگیران مفید واقع شود.
