پیامد سیلاب و شرایط غرقابی بر ویژگی‌های شیمیایی و وضعیت عناصر غذایی خاک (مطالعه موردی: کشت و صنعت حکیم فارابی)

نویسندگان

1 گروه تحقیقات به‌زراعی، مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران

2 گروه تحقیقات به زراعی، موسسه تحقیقات و آموزش نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران

3 گروه تحقیقات به‌زراعی، مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.322849.668950
چکیده

تغییر اقلیم و گرمایش جهانی سبب به­وجود آمدن حوادث غیرقابل پیش­بینی مانند سیلاب و غرقاب شدن خاک می­شود. آگاهی از تغییرات ویژگی­های خاک در شرایط غرقابی می­تواند به انتخاب روش­های مناسب مدیریتی جهت کاهش پیامدهای منفی آن، کمک کند. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر سیلاب و ایجاد شرایط غرقابی در خاک بر ویژگی­های شیمیایی و وضعیت عناصر غذایی خاک در مزرعه نیشکر واقع در شرکت کشت و صنعت حکیم فارابی بود. در این مطالعه تغییرات ویژگی­های شیمیایی خاک (pH، قابلیت هدایت الکتریکی و کربن آلی) و وضعیت عناصر غذایی شامل نیتروژن کل، غلظت قابل دسترس فسفر، پتاسیم، آهن، منگنز، روی و مس و نیز غلظت یون­های محلول سدیم، کلسیم، منیزیم و بی­کربنات خاک، قبل و بعد از سیلاب بررسی شد. آنالیز آماری و مقایسه میانگین داده­ها با استفاده از آزمون t انجام شد. نتایج نشان داد که سیلاب و شرایط غرقابی در دو عمق 30-0 و 60-30 سانتی­متری، سبب افزایش EC (به­ترتیب 15/1 و 56/0 دسی­زیمنس بر متر) و کربن آلی خاک (5/13 و 3/9 درصد)، غلظت سدیم (6/16 و 7/8 درصد)، کلسیم (1/22 و 8/14 درصد)، منیزیم (9/49 و 8/42 درصد) و بی­کربنات محلول خاک (3/38 و 9/68 درصد) و غلظت قابل دسترس فسفر (5/39 و 6/34 درصد)، پتاسیم (9/15 و 4/17 درصد)، آهن (8/34 و 2/26 درصد)، منگنز (0/32 و 6/21 درصد)، روی (3/21 و 9/11 درصد) و مس (7/11 و 6/14 درصد) در خاک شد، در حالی­که سبب کاهش معنی­دار pH خاک (به­ترتیب60/0 و 53/0 واحد) شد. به­طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که سیلاب اگرچه سبب بهبود برخی ویژگی­های خاک می­شود، با این حال افزایش شوری خاک از جمله پیامدهای منفی سیلاب می­باشد که لازم است مورد توجه قرار گیرد.