بازنمایی موازین و نسبتهای عروضی دیوان مولانا خالد نقشبندی با تکیه بر اشعار فارسی، کُردی و عربی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. (نویسندة مسئول)
doi
10.22075/jlrs.2023.28986.2200چکیده
مولانا خالد نقشبندی، از اقطاب صوفی و دانشمندان و متکلمین و شاعران بنام کُرد است که غیر از آثار متعدد در علوم اسلامی و عرفان و تصوف، در قالبهای گوناگون شعری، از جمله: قصیده، قطعه، غزل و مثنوی اشعاری به فارسی و کُردی و عربی سروده است؛ که در این پژوهش، اوزان عروضی این شعرها، برپایة موازین و قواعد دانش عروض، بررسی و تحلیل شده است. تنوع اوزان عروضی و آشنایی این شاعر با اوزان گوناگون فارسی و عربی، وجهة ادبی اشعار وی را نمایان و برجسته کرده است. نتایج به دست آمده نشان میدهد که تنوع اوزان عروضی در اشعار فارسی وی بیشتر از اشعار کُردی و عربی است. نکتة بدیع و زیبا در اشعار وی آن است که در سرایش مثنوی-های فارسی از بحور ویژة شعر عربی بهره برده است و از اوزان ویژة شعر رباعی، در سرایش قالب-های شعری قطعه و غزل سود جسته است. اوزان اشعار کُردی وی هجایی و فولکلوریک است وی اندیشهها و باورهای صوفیانة خویش را در اشعار فارسی به شیوة شاعران سبک عراقی و متابع با اوزان به کار داشته در آثار آنان بیان داشته است.