نقد دیدگاه فایرستون درباره ناسازگاری در آموزههای قرآنی جهاد
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه قرآن و حدیث، پردیس تهران
2 عضو پژوهشگاه قرآن و حدیث قم، پژوهشکدۀ تفسیر اهل بیت(ع)
doi
10.30497/quran.2018.2259چکیده
رِئووِن فایرستون(Reuven Firestone)، قرآنپژوه آمریکایی، ازجمله محققان غربی است که نگاهی همدلانه به سنت دینی مسلمانان دارد. اندیشهاش نهتنها تندروانه نیست، بلکه اصلاحی و تقریبگرایانه است. وی همچنین در موضوعات خاص همچون جنگ و جهاد کار کرده است. نقد اصلی فایرستون در مقالهاش تحت عنوان «ناسازگاری در آموزههای قرآنی جنگ و راهکارهای حل آن؛ ارزیابی مجدد یک مسئلهی کهن» به «نظریهی تکاملی جنگ» است. وی این نظریه را سناریویی برساختهی فقیهان مسلمان میداند که مستلزم یکپارچه بودن رأی تمامی افراد و گروههای جامعهی صدر اسلام در مسئلهی جنگ است؛ درحالیکه از نگاه فایرستون، آیات قرآن، روایات تفسیری و منقولات سیره، شواهد بسیاری در تناقض با این سناریو را ارائه کرده و نشان میدهد که همهی افراد جامعه در مسئلهی جنگ با یکدیگر متحد و یکصدا نبودهاند. در این پژوهش سعی شده تا بر اساس مقالهی یادشده، ابتدا نگاه فایرستون به «تئوری تکاملی جنگ» تبیین، و سپس بر اساس مستندات تفسیری و روایی، نقاط ضعف و قوت آن ارزیابی شود.
