بهینه‌سازی الگوی تحویل آب در سناریوهای کاهش تخصیص آب شبکه آبیاری زرینه‌رود با استفاده از الگوریتم PSO

نویسندگان

1 دانشیار، گروه آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش آموخته دکتری آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استاد، گروه سازه‌های هیدرولیکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.316352.668856
چکیده

بهینه‌سازی عملکرد بهره­برداری شبکه­های آبیاری سطحی از ملزومات اساسی افزایش بهره­وری مصرف آب در حوضه دریاچه ارومیه برای احیاء آن است. الگوریتم­های متعددی برای بهینه­سازی توسعه یافته­اند که در این تحقیق، الگوریتم فراکاوشی رفتار جمعی ذرات با قابلیت هوش­جمعی، حافظه ذرات و نیز سرعت بالای همگرایی، برای بهینه­سازی الگوی تحویل آب انشعابات ساحل چپ شبکه زرینه­رود طی دو سناریوی کمبود آب، بکار گرفته شد. در سناریوی اول امکان بهبود زمانی و مکانی الگوی تحویل آب برای اجرایی نمودن مصوبه کاهش 40 درصدی مصارف آب کشاورزی ستاد احیاء دریاچه ارومیه؛ و در سناریوی دوم شرایط تأمین کمینه 70 و بیشینه 90 درصد نیاز آبی شبکه مدل شده است. مقادیر مناسب پارامترهای مدل با تحلیل حساسیت تعیین گردید، و در مدلسازی دو سناریو استفاده شد. نتایج بدست آمده از سناریوی اول بیانگر تأمین 66 درصد نیاز آبی، ارتقاء 9 درصدی شاخص راندمان، و افزایش 30 و 38 درصدی شاخص‌های پایداری و عدالت توزیع است. در سناریوی دوم، 82 درصد نیاز آبی تأمین شده و شاخص‌های راندمان، پایداری و عدالت توزیع به ترتیب تا 25، 33 و 42 درصد افزایش یافتند. سناریوی دوم بدلایل کاهش تدریجی آب تحویلی و بهبود مقادیر شاخص­های عملکرد، با حفظ آستانه اعتمادپذیری و اطمینان بیشتر بهره‌برداران شبکه، گزینه برتر این تحقیق می‌باشد.