عدم قطعیتهای برآورد تبخیر-تعرق واقعی در مقیاس حوضه آبریز با استفاده از مدل SEBAL
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 عضو هیأت علمی گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2021.316455.668862چکیده
برآورد تبخیر-تعرق واقعی در سطح حوضه آبریز با استفاده از الگوریتم بیلان انرژی سطح (SEBAL) به عنوان یکی از پرکاربردترین مدلهای مبتنی بر دادههای سنجش از دور، متاثر از عدم قطعیتهای ناشی از نحوه انتخاب پیکسلهای حدی، نوع سنجنده و محدوده مکانی مورد بررسی است. در تحقیق پیش رو، با استفاده از تصاویر ماهوارهای MODIS و Landsat 8، همچنین استفاده از مدلهای بیلان انرژی سطح PySEBAL و MPySEBAL (نسخه اصلاح شده آن) اقدام به بررسی اثر این عدم قطعیتها بر روی نتایج برآورد تبخیر-تعرق واقعی برای محدوده دشت ارومیه شده است. نتایج اعتبارسنجی مدلها با دادههای لایسیمتری در بازهی زمانی 2010-2011، حاکی از آن است که مدل MPySEBAL نسبت به مدل PySEBAL تا 70 درصد خطای (RMSE) کمتری در برآورد تبخیرتعرق روازنه دارد. همچنین در مناطق ناهمگن و متنوع از نوع کاربری اراضی نظیر دشت ارومیه، استفاده از تصاویر سنجنده MODIS با قدرت تفکیک مکانی کمتر در مقابل تصاویر Landsat 8، متوسط تبخیر-تعرق واقعی روزانه را تا حدود 33 درصد بیشتر برآورد میکند. همچنین محدود نکردن تصویر به ناحیه مورد بررسی عدم قطعیتی تا 8 درصد ایجاد میکند. در مقایسه نسبی عدم قطعیتهای ناشی از تنظیمات مدل SEBAL، به ترتیب انتخاب خودکار پیکسلهای حدی بر اساس تعیین حدود آستانه برای دمای سطح و NDVI، قدرت تفکیک مکانی سنجنده و انتخاب محدوده مکانی ورودی به مدل بیشترین اثرگذاری را در نتایج دارند. نتایج این پژوهش میتواند دربهبود دقت مدلهای تبخیر تعرق و برآورد مصارف آب بخش کشاورزی در مقیاسهای مزرعه تا سطح حوضه مورد استفاده قرار گیرد.