بررسی بندهای موصولی در مجموعه کتابهای آموزش نوین زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 نویسنده مسئول، استادیار گروه زبانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.30479/jtpsol.2026.23138.1736چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی بندهای موصولی در مجموعه کتابهای آموزش نوین زبان فارسی و تحلیل میزان دسترسی زبانآموزان به کاربرد صحیح این بندها در سطوح مختلف آموزشی انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه متون آموزشی بود. پس از مروری جامع بر پیشینه پژوهشهای مرتبط، با استفاده از مدل دسترسی کینان و کامری، عبارات حاوی بندهای موصولی از مجموعه کتابهای آموزش نوین زبان فارسی نوشته دکتر احسان قبول (1395) استخراج گردید و دادهها بر اساس جایگاههای مختلف بندهای موصولی تحلیل و طبقهبندی شدند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که سطح دسترسی مجموعه کتابهای آموزش نوین زبان فارسی در سطح مقدماتی (1) از ردهشناسی در کاربرد بندهای موصولی تبعیت میکند و بیشترین بسامد مربوط به جایگاه فاعلی است اما در مقدماتی (2) از ردهشناسی مورد بحث در کاربرد بندهای موصولی تبعیت نمیکند و بیشترین دسترسی مربوط به جایگاه مفعول مستقیم میباشد. در سطح میانی (جلد سوم و چهارم) تا جایگاه مفعول مستقیم از ردهشناسی در کاربرد بندهای موصولی تبعیت میکند اما در سایر جایگاهها از این ردهشناسی تبعیت نمیکند. در سطح پیشرفته فقط در جایگاه فاعلی از این ردهشناسی تبعیت میکند و در سایر جایگاهها از ردهشناسی تبعیت نمیکند. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که طراحی و توالی ارائه بندهای موصولی در این مجموعه کتابها نیازمند بازنگری است تا همراستایی بهتری با ردهشناسی زبان و نیازهای آموزشی زبانآموزان ایجاد شود.
