بررسی نشانگرهای گفتمانی صورت بندی مجدد، در مقالات زبان‌شناسی فارسی و انگلیسی

نویسندگان

1 استادیار زبانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. (نویسندة مسئول)

2 کارشناسی ارشد زبانشناسی همگانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22075/jlrs.2023.29921.2246
چکیده

نشانگرهای صورت‌بندی مجدّد، زیرمجموعۀ نشانگرهای فراگفتمانی هستند که به‌موجب آن‌ها، گزارۀ دوم با دیدگاه متفاوتی به بیان یا تشریح گزارۀ اوّل می‌پردازد تا درک پیام را برای مخاطب، آسان‌تر و راحت‌تر سازد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی فراوانی، عملکرد و نوع نشانگرهای گفتمانی صورت‌بندی مجدّد در دو پیکرۀ انگلیسی و فارسی در حوزۀ زبان‌شناسی برای کشف تفاوت‌ها و شباهت‌ها‌ست. پیکره‌های انگلیسی و فارسی، هریک شامل پنجاه مقاله هستند که به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. باتوجّه‌به همخوانی و تناسب انگار‌ۀ ‌هایلند (2005) با گفتمان علمی، از آن برای شناسایی نشانگرهای صورت‌بندی مجدّد استفاده شد. همچنین برای مطالعۀ عملکرد نشانگرهای صورت‌بندی مجدّد، از انگارۀ موریلو (2012) بهره گرفته شد. نتایج کمّی به‌دست‌آمده نشان می‌دهد فراوانی نشانگرهای صورت‌بندی مجدّد در مقالات انگلیسی، بیشتر از مقالات فارسی است. در مقالات زبان انگلیسی، نشانگر «i.e» بیشترین تعداد را دارد و در مقالات زبان فارسی، نشانگر «یعنی» از همه بیشتر است. بر اساس شکل، در دو پیکره، مجموعاً پنجاه نشانگر صورت‌بندی مجدّد یافت شد. نتایج حاصل از بررسی عملکرد نشانگرهای صورت‌بندی مجدّد نشان می‌هد در دو پیکرۀ فارسی و انگلیسی، بیشترین فراوانی در عملکرد نشانگرهای صورت‌بندی مجدّد، مربوط به تفسیر محتوای صریح (توضیحات و مشخّصات) و کمترین فراوانی، مربوط به محتوای تفسیر ضمنی (عملیات ریاضی) است.