مقایسه روش‌های استوانه مضاعف و زمان ماندابی برای اندازه‌گیری نفوذ آب در خاک‌های مختلف تحت آبیاری بارانی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب- دانشکده کشاورزی- دانشگاه صنعتی اصفهان

2 هیئت علمی -گروه خاکشناسی-دانشکده کشاورزی- دانشگاه صنعتی اصفهان

3 آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22059/ijswr.2021.318605.668886
چکیده

روش­های استوانه­ مضاعف و زمان ماندابی، دو روش میدانی برای تعیین سرعت نفوذ در سیستم آبیاری بارانی هستند. ولی شرایط مرزی و ماهیت جریان روی سطح خاک، در سیستم آبیاری بارانی متفاوت با روش استوانه مضاعف است. هدف این پژوهش مقایسه ارتباط مقادیر اندازه­گیری­شده نفوذ با روش استوانه مضاعف و زمان ماندابی در خاک­های با بافت مختلف بود. فاکتور اول شامل دو روش زمان ماندابی و استوانه­های مضاعف و فاکتور دوم شامل پنج نوع (بافت) خاک در استان اصفهان بودند که در سه تکرار در قالب طرح آماری فاکتوریل بررسی شدند. براساس نتایج، میانگین مقادیر سرعت نفوذ و نفوذ نهایی با روش استوانه­ مضاعف به ترتیب 7/2 و 5 برابر میانگین مقادیر سرعت نفوذ و نفوذ نهایی با روش زمان ماندابی بود. اختلاف مقادیر نفوذ در مزارع با بافت درشت­تر (لوم­رسی­شنی) بیش­ از مزرعه با بافت لوم­رسی بود. بیشینه سرعت نفوذ نهایی در مزرعه با بافت خاک شن­لومی و کم­ترین میزان نفوذ نهایی در مزرعه با بافت خاک لوم­رسی مشاهده شد. با توجه به تفاوت سرعت نفوذ در دو روش پیشنهاد می‏شود برای طراحی سیستم‏های آبیاری بارانی از روش زمان ماندابی برای تعیین مقادیر سرعت نفوذ استفاده شود. در صورت استفاده از روش‏ استوانه­مضاعف، توصیه می­گردد مقادیر نفوذ پیش از کاربرد با معادله‏های توسعه­داده شده اصلاح و تعدیل شوند.