بررسی عملکرد رآکتور زیستی تراشه چوب برای حذف نیترات از پساب‌ها

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

5 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2021.316863.668868
چکیده

رآکتورهای زیستی تراشه چوب یکی از ارزان‌ترین روش‌های حذف نیترات از پساب‌ها، از جمله پساب‌ها می‎باشند. این تحقیق در دشت اردبیل و در پاییز سال 1399 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. این تحقیق با دو نوع هسته در رآکتورهای زیستی شامل تراشه چوب و مخلوط تراشه چوب و تراشه آهن، با 4 تکرار برای هریک، در قالب طرح فاکتوریل اجرا شد. غلظت نیترات ورودی به رآکتورها شامل سه سطح 50، 150 و 300 میلی‌گرم بر لیتر اعمال شد. غلظت نیترات در پساب خروجی از رآکتورها بعد از زمان‌های ماند 3، 6، 12، 24، 48، 72 و 96 ساعت اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که عملکرد رآکتورهای با هسته تراشه چوب (7/54 درصد حذف) بهتر از حالتی بود که هسته از تراشه چوب و تراشه آهن (9/45 درصد حذف) تشکیل شده بود. همچنین نتایج نشان داد که بیش‌ترین تا کم‌ترین درصد حذف، در غلظت‌های 150، 300 و 50 میلی‌گرم بر لیتر،  به ترتیب به صورت متوسط با مقادیر 6/54، 3/50 و 5/45 اولویت‌بندی شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که زمان ماند تأثیر معنی‌داری بر مقدار حذف نیترات توسط رآکتورها دارد، به گونه‌ای که کم‌ترین مقدار حذف در زمان ماند 3 ساعت و به مقدار 3/4 درصد و بیش‎ترین مقدار حذف نیترات در زمان ماند 96 ساعت و با مقدار 3/89 درصد بدست آمد. نتایج کلی نشان داد که در شرایط انجام تحقیق رآکتورهای زیستی با هسته چوب عملکرد قابل قبولی در حذف نیترات دارند. همچنین با استفاده از نتایج این تحقیق، مشخص شد که برای ضریب زهکشی پیشنهادی برای شرایط کشور ایران (mm.day-12 ) و زمان ماند 96 ساعت کم‌تر از 2 درصد از مساحت زمین به احداث رآکتور زیستی اختصاص می‌یابد.