شناسایی مهم‌ترین متغیرهای محیطی در پیش‌بینی مکانی مناطق مستعد سیل‌گیری با استفاده از مدل بیشینه آنتروپی در بخشی از استان گلستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری منابع آب، گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی

4 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه ازاد اسلامی، کرمانشاه

doi
10.22059/ijswr.2021.316143.668851
چکیده

سیل یک بلای طبیعی مخرب طی سال­های گذشته بوده است. در پژوهش حاضر به منظور مدل­سازی و تهیه نقشه­ی مکانی مناطق مستعد سیل­گیری حوزه آبخیز سالیان­تپه واقع در استان گلستان با مساحت  47/4515 کیلومتر مربع، از مدل بیشینه آنتروپی که یکی از مدل­های پیشرفته داده­کاوی است استفاده شده است. بدین منظور در ابتدا براساس گزارش­های موجود و بررسی­های میدانی نقشه پراکنش سیل تهیه گردید. در ادامه سیزده متغیر اثرگذار به عنوان عوامل پیش­بینی کننده شامل طبقات ارتفاعی، درصد شیب، جهت شیب، بارندگی، فاصله از شبکه زهکشی، کاربری اراضی، سنگ شناسی، بافت خاک، انحنای طرح، انحنای پروفیل، شاخص رطوبت توپوگرافی، تراکم زهکشی و شاخص توان جریان، شناسایی و به مدل معرفی شدند. سپس سه سری متفاوت از نقاط وقوع خطر سیل (ds1, ds2, ds3) شامل 70 درصد برای آموزش و 30 درصد برای اعتبار سنجی مدل به صورت تصادفی آماده گردید، تا دقت و صداقت[1] مدل براساس شاخص ROC مورد ارزیابی قرار گیرد. نتایج نشان داد که مدل بیشینه آنتروپی با دقت عالی (بالای 90 درصد) مناطق مستعد سیل­گیری را پیش بینی نموده است. همچنین در این تحقیق درجه اهمیت متغیر­ها توسط مدل مورد بررسی قرار گرفت و نتایج نشان داد که دو عامل تراکم زهکشی (حدود 49درصد اهمیت) و فاصله از جریان (حدود 15درصد اهمیت) به‌عنوان مهم‌ترین عوامل محیطی مؤثر بر سیل­گیری منطقه مورد مطالعه، شناسایی شدند. [1] robustness