اصلاح و بهبود کارائی منبع بارشی مبتنی بر رطوبت خاک SM2RAIN-ASCAT در سطح ایران در گامهای زمانی روزانه و ماهانه
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب/ دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین
2 گروه مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
3 مدیر تحقیقات، موسسه تحقیقات هیدرولوژی، مرکز ملی مطالعات ایتالیا، پروجیا، ایتالیا
doi
10.22059/ijswr.2021.318173.668880چکیده
تخمین مناسب بارش در مطالعات مختلفی همچون هواشناسی، هیدرولوژیکی، شبیهسازی سیلاب و پایش خشکسالی از اهمیت بالایی برخوردار است. منبع بارشی ASCAT-SM2RAIN از جدیدترین تلاشها بمنظور تخمین بارش برمبنای تغییرات رطوبتی سطح خاک و حل معکوس بیلان آب-خاک میباشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارایی منبع بارش ASCAT-SM2RAIN در اقلیمهای مختلف ایران و در مقیاسهای روزانه و ماهانه به انجام رسیده است. لازم بذکر است که در تحقیق حاضر از مقادیر بارش منبع SM2RAIN-ASCAT براساس 54 ایستگاه سینوپتیک واقع در سطح کشور در بازه زمانی 2007 تا 2018 استفاده شده است. همچنین بهبود کارائی این منبع بارشی با حذف اریب از دادهها از دیگر اهداف این پژوهش میباشد که برای این منظور روش اصلاح اریبی نگاشت چندک مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج نشان داد که منبع ASCAT-SM2RAIN در تخمین بارش ماهانه دارای عملکرد به مراتب بهتری نسبت به مقیاس روزانه در اکثر ایستگاههای مورد مطالعه به غیر از ایستگاههای واقع در نوار شمالی کشور، است. در این مقیاس زمانی و در بیش از 67 درصد ایستگاههای مورد بررسی مقدار شاخص CC بالاتر از 65/0 میباشد. مقدار شاخص RMSEدر مقیاس ماهانه در اقلیمهای مختلف نشان داد که منبع بارشی SM2RAIN-ASCAT در اقلیمهای خیلیخشک تا خشک دارای خطای به مراتب کمتری نسبت به اقلیمهای مدیترانهای تا خیلی مرطوب میباشد. حذف اریب از دادهها با استفاده از روش نگاشت چندک نیز منجر به افزایش کارائی منبع SM2RAIN-ASCAT و کاهش هشدارهای غلط در بخشهای عمدهای از ایران گردید. به عنوان مثال، مقادیر شاخص FAR در مقیاس روزانه و اقلیمهای مختلف با بهبودی معادل 8/17 تا 1/35 درصد و درگام زمانی ماهانه با بهبودی در حدود 6/30 تا 0/59 درصد روبرو بوده است. بنابراین منبع SM2RAIN-ASCAT به صورت خام از منابع ارزشمند در تخمین بارش ماهانه بویژه در اقلیمهای خیلیخشک تا خشک میباشد، که با تصحیح اریبی میتوان بر دقت منبع مذکور در اقلیمهای مختلف افزود.