فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسیقی شعر، از عوامل زیبایی و جذّابیت متون منظوم است. این عامل در غز‌ل‌های انوری، جلوه‌ای دیگر یافته و با تکرار و توازن همراه است. انوری به‌کمک توازن آوایی و بهره‌گیری از توازن کمّی، اوزان مختلف‌الارکان زیادی را در اشعارش به کار برده که این امر، سبب افزایش ضرب‌آهنگ غزل‌های او شده است. وی با توازن کمّی، به انواع تکرار دست می‌زند؛ به‌طوری که با تکرار انواع همخوان و واکه با بسامد زیاد صامت «د» و «ر» و بهره‌گیری از مصوّت بلند «آ»، غزل‌های شورانگیزی سروده است. انوری در بحث توازن واژگانی، از انواع تکرار یک صورت زبانی کامل بهره می‌برد که این امر با تکرار انواع اسم و فعل و حرف در آغاز، میان و جایگاه قافیه، به‌خوبی مشهود است؛ به‌طوری که تکرار فعل در جایگاه قافیه، از بسامد بیشتری برخوردار است. وی تکرار کامل یک صورت زبانی را به‌شکل منادا و جمله به کار گرفته و با بهره‌گیری از تکرار یک صورت زبانی ناقص، موجب می‌شود انواع جناس را در غزل‌ به کار گیرد. این امر با تکرار جناس مضارع و خط، نمود بارزتری می‌یابد. انوری با بهره‌گیری از انواع توازن، با رعایت انواع همخوان‌ها و تکرار یک صورت زبانی کامل و ناقص، موسیقی خاصّی به غزل‌هایش بخشیده است. این پژوهش با روش تحلیلی- توصیفی صورت گرفته است. ابتدا مباحث توازن آوایی و واژگانی را در غزل‌های انوری شناسایی و سپس ضمن تحلیل آن‌ها، بسامد هرکدام را در قالب نمودار مشخّص کرده‌ایم.