فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

   تعرق گیاهی فرآیندی است که طی آن بخشی از آب موجود در گیاه به‌صورت بخار از روزنه‌های آن خارج می‌شود. آگاهی از مقدار­ تعرق گیاهی در توسعه راهبردها، جهت پایداری آب مفید است. اندازه‌گیری تعرق گیاهی به­صورت میدانی، نقطه‌ای و ناپیوسته بوده و با مشکلاتی همراه است. هدف از این تحقیق تهیه نقشه تعرق گیاهی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و مدل‌سازی مکانی جهت شناسایی میزان تأثیرگذاری متغیرهای محیطی بر تعرق در غرب ایران است. ابتدا با الگوریتم نوشته‌شده در سامانه ابری گوگل ارث اینجین نقشه میانه تعرق گیاهی به‌عنوان متغیر وابسته استخراج شد و سپس لایه‌های تابش خورشیدی، کمبود فشار بخارآب، سرعت باد و دمای حداکثر، شاخص پوشش گیاهی به‌عنوان متغیرهای مستقل جهت مدل‌سازی انتخاب شدند. نتایج نشان داد میزان پراکندگی تعرق گیاهی در محدوده مطالعه بین 0 تا 6/2 میلی‌متر در روز است. جهت صحت سنجی نقشه خروجی از داده­های میدانی برداشت‌شده 16 مزرعه نمونه مرکز تحقیقات کشاورزی استان کرمانشاه و کردستان استفاده شد و با مقایسه پیکسل‌های نقشه و داده‌های زمینی، ریشه میانگین مربعات خطا و ضریب نش ساتکلیف به ترتیب 71/0 و 63/0 به دست آمد. پس از اجرای مدل‌های رگرسیون کلی و رگرسیون مکانی بر اساس شاخص‌های ارزیابی، رگرسیون مکانی قدرت تبیین و برآورد بهتری نسبت به رگرسیون کلی را نشان داد. بر اساس این مدل ضرایب هر متغیر به‌صورت مکانی برآورد شد و این امکان را به وجود آورد که تغییر مکانی روابط بین متغیرها مشخص شود. همچنین نتایج اجرای هر دو مدل نشان داد شاخص‌های پوشش گیاهی[1] و کمبود فشار بخارآب در غرب ایران بیش‌ترین اثر مثبت را در تعرق گیاهی دارند. با استفاده از نتایج این تحقیق می‌توان مناطق در معرض تعرق شدید گیاهی را جهت بهبود مدیریت سیستم‌های آبیاری و ارائه خدمات هوشمندانه کشاورزی شناسایی کرد. [1] Normalized Difference Vegetation Index (NDVI)