فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از منابع اصلی تصویرآفرینی در شعر کودک و نوجوان، عناصر طبیعت است. در این پژوهش، 10 عنصر از عناصر طبیعت در شعر 27 شاعر در سال‌های گوناگون انتخاب شده است. شیوۀ پژوهش، کتابخانه‌ای، تحلیلی و آماری است. ابتدا تعداد تصاویر به‌کاررفته استخراج شده و سپس سهم هریک از شاعران در خلق تصاویر ابتکاری مشخّص شده است. طبق داده‌های جدول شمارۀ ‌1، پربسامدترین تصاویر تازه مربوط به رنگین‌کمان (72درصد) و خورشید و ماه (64درصد) و کمترین تصاویر مربوط به باد و نسیم (43درصد) و بهار (35درصد) است. در جدول شمارۀ 2، تصاویر ابتکاری هریک از شاعران جمع‌آوری شده است. بر این اساس، ابراهیمی (3/17درصد)، شعبانی (9/11درصد) و امین پور (8/8درصد) تصویرسازترین شاعران هستند. به‌دلیل ماهیت، هدف، توجّه به نیازها و ذهن خردسالان، شاعرانی که بیشتر برای این گروه شعر سروده‌اند، مجال کمتری برای تصویرسازی داشته‌اند؛ به همین دلیل، با وجود پرکاری، محمود کیانوش 3/3درصد و شکوه قاسم‌نیا 5/0درصد از کلّ تصاویر را خلق کرده‌اند. شاعران از شگردهای مختلف تصویرآفرینی، مانند تشبیه‌های حسّی و انتزاعی، حسن تعلیل، تشخیص و حس‌آمیزی بهره برده‌اند. عناصر استفاده‌شده در تصویرسازی‌ها عبارت‌اند از: ویژگی‌های انسانی، طبیعت و روییدنی‌ها، اشیا، زمان و مکان، حیوانات، اصطلاحات خاص و رنگ.