فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

     بررسی تغییرپذیری مکانی مقاومت­های فروروی و برشی از اهمیت ویژه­ای برای مدیریت و بهبود باروری خاک­های کشاورزی در راستای تولید پایدار برخوردار است. این پژوهش با اهداف ‌بررسی تأثیر نوع کاربری اراضی و واحدهای فیزیوگرافی بر مقاومت فروروی وبرشی خاک و تغییرپذیری مکانی این ویژگی­ها در خاک­های دشت لپویی استان فارس انجام شد. اندازه­گیری مقاومت فروروی و برشی با دستگاه­های نفوذسنج دستی و برش­پره­ای در 130 نقطه مشاهداتی از لایه سطحی (0 تا 30 سانتی­متری) خاک در سه واحد فیزیوگرافی (تپه، دشت دامنه­ای و دشت) و دو کاربری اراضی (کشت آبی و مرتع) موجود در منطقه انجام شد. برای بررسی تغییرپذیری ویژگی­های مورد مطالعه از سه تخمینگر کوکریجینگ، کریجینگ­معمولی و وزن­دهی معکوس فاصله استفاده شد. مشتقات اولیه و ثانویه مدل رقومی ارتفاع نیز به­عنوان متغیرهای کمکی برای پیش­بینی متغیر اصلی به­و­سیله تخمینگر کوکریجینگ استفاده شدند. نتایج همبستگی خطی رابطه معکوسی بین مقاومت برشی با مقاومت فروروی و پارامترهای مربوط به ارتفاع نشان داد. به­نحوی­که رابطه معکوس و معنی­داری بین مقاومت برشی و مقاومت فروروی در واحدهای فیزیوگرافی دشت­دامنه‌ای، دشت رسوبی و تپه مشاهده شد. رابطه مذکور بین دو ویژگی در کاربری زراعت آبی و مرتع نیز مشاهده شد. روش کوکریجینگ برای براورد مقاومت برشی و فروروی بر اساس آماره ضریب تبیین (R2) با مقادیر 55/0 و 38/0 عملکرد مناسب‌تری داشت. به‌طورکلی روش‌های زمین‌آماری از دقت متوسطی در پیش­بینی مقاومت فروروی وبرشی خاک برخوردار بودند. بنابراین پیشنهاد می­شود در مطالعات آتی به ­بررسی عملکرد سایر رویکردهای مدل‌سازی خطی و غیرخطی (توابع انتقالی) برای پیش­بینی این دو ویژگی خاک پرداخته شود.