آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان از دریچۀ فرهنگ عامّه و داستان (با تکیه بر قصه‌های مشدی گلین خانم)

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 نویسندۀ مسئول، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.30479/jtpsol.2024.20474.1670
چکیده

یکی از حوزه‌هایی که می‌تواند در امر آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان کارآمد باشد، فرهنگ و ادب عامّه است؛ داستان‌های عامیانه به دلیل زبان به نسبت ساده و خط داستانی منظم برای مخاطب حظ ‌برانگیز است و با وجود ظاهر ساده، این داستان‌ها به موضوعاتی توجه دارد که علاوه بر نشان‌ دادن ویژگی‌های فرهنگی و مردمی، برای بشریت بسیار عمیق و تأثیرگذار است و در بحث مضامین روانشناختی نیز جایگاه ویژه‌ای دارند. بر این اساس مدرسان می‌توانند از طریق متون و قصه‌های عامیانه، فراگیران زبان فارسی را با آداب و رسوم و ویژگی‌های زبانی و فرهنگی فارسی‌زبانان آشنا کنند. بدین جهت توجه به حوزۀ ادبیات عامّه در بحث آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان اهمیت فراوانی دارد و زبان‌آموزان را با ابعاد مختلف فرهنگ جامعۀ فارسی زبان آشنا می‌کند، علی‌رغم این موضوع تاکنون آنطور که باید به این بحث توجه نشده است. این مقاله در نظر دارد به روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی، با ابزار کتاب‌خانه‌ای و با تکیه بر قصه‌های مشدی گلین خانم، مزایا و معایب موجود در این کتاب را در جهت آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان معرفی می‌کند. انتخاب این داستان‌ها که با عنوان persian tales به زبان انگلیسی نیز منتشر شده است و توجه افرادی غیرایرانی و غیرفارسی‌زبان را به خود جلب کرده است، این فرضیه را در ذهن نویسندگان ایجاد کرد که این کتاب می‌تواند الگویی مناسب برای آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان باشد. نتایج حاصل از بررسی این کتاب نشان می‌دهد گزینش آگاهانۀ داستان‌های عامیانه می‌تواند در انتقال فرهنگ عامّه به غیرفارسی‌زبانان مؤثر باشد.