بررسی خطاهای رسمالخطی و نشانهگذاری سجاوندی در ترجمههای علمی ترجمهآموزان مقطع کارشناسی برپایة دستور خطّ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، استادیار مطالعات ترجمه، گروه زبانهای خارجی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران
doi
10.30479/jtpsol.2024.20476.1669چکیده
تحقیقات نشان میدهد برخی از ویژگیهایی خطّ فارسی باعث میشوند که کلمات واحد به چندین صورت متفاوت کتابت شوند. این موضوع، بهویژه، دشواریهایی را برای ذخیره و بازیابی رایانهای متون ایجاد میکند و به یکپارچگی درونی و اعتبار بیرونی زبان فارسی صدمه میزند. رعایت رسمالخط صحیح برای ترجمهآموزان نیز اهمیّت بسزایی است چراکه یکی از معیارهای مهم سنجش توانایی حرفهای آنها به شمار میرود. بنابراین، لازم است خطاهای رسمالخطی و نشانهگذاری سجاوندی این قشر از فارسیزبانان شناسایی و معرفی گردد تا بتوان فراوانی حدوث آنها را کاهش داد. در این پژوهش ترجمههای علمیِ انگلیسی-به-فارسی 35 ترجمهآموز مقطع کارشناسی سه دانشگاه (عمدتاً) با معیار آخرین دستور خطّ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج طیف وسیعی از خطاهای رسمالخطی پرتکرار را در ترجمهها نمایان کرد که به سه دستة عمده قابلتقسیم هستند: خطاهای فاصلهگذاری بین اجزاء کلمات و ترکیبات، خطاهای نگارش نشانههای ثانوی و خطاهای نشانههای سجاوندی. یافتهها حاکی از آن است که تبعیّت ترجمهآموزان از دستور خطّ مصوّب در سطح مطلوبی نیست و لازم است برای بهبود وضع موجود اقدامات بنیادین صورت پذیرد، که پیشنهاداتی نیز در جهت آن ارائه گردید. یافتههای این تحقیق میتواند بهصورت گسترده برای آموزش خطاهای رسمالخطی و نشانهگذاری سجاوندی به فارسیزبانان و غیرفارسیزبانان کار گرفته شود.
