اثربخشی آموزش مهارت تفکیک نشانه‌های فارسی مبتنی بر راهبرد بازی‌وارسازی بر غوطه‌وری و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان دو زبانه پایه اول ابتدایی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، دانشکده تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.30479/jtpsol.2025.20825.1677
چکیده

این پژوهش، به بررسی اثربخشی آموزش نشانه‌های فارسی مبتنی بر رویکرد بازی‌وارسازی بر غوطه‌وری و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی پرداخته است. تفکیک نشانه‌های فارسی، یکی از مهارت‌های کلیدی در زبان‌شناسی و پردازش زبان است. یکی از مشکلات اصلی در آموزش نوین، کمبود انگیزة یادگیری است و بازی‌وارسازی به‌عنوان یکی از تحولات جذابموزشی سال‌های اخیر، با ایجاد نشاط و تعامل، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. روش پژوهش، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعة آماری؛ شامل دانش‌آموزان دو زبانه پایه اول ابتدایی شهرستان شهریار در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ است. برای نمونه‌گیری، ۷۰ دانش‌آموز دوزبانه انتخاب و پس از پیش‌آزمون مرتبط با نشانه‌های اِ(ه ـه) و هـ(ه ـه) در پایان کلمات، ۴۰ نفر که معیارهای ورود به پژوهش را داشتند، به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند. گروه کنترل، با روش سنتی و گروه آزمایش با نرم‌افزار بازی‌وارسازی محقق‌ساخته، به مدت سه جلسه ۳۵ تا ۴۰ دقیقه‌ای آموزش دیدند. ابزار سنجش، پرسش­نامه محقق‌ساخته غوطه‌وری و درگیری تحصیلی بود و پس از پایان دوره آموزشی، هر دو گروه با پس‌آزمونی یکسان ارزیابی شدند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون‌های تی همبسته و مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بازی‌وارسازی تأثیر مثبتی بر غوطه‌وری و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان و بهبود مهارت تفکیک نشانه‌های فارسی دارد. این پژوهش بر اهمیت آموزش بازی‌وارسازی تأکید و پیشنهاد می‌کند که این رویکرد در دوره‌های ضمن خدمت، راهبرد بازی­وار­سازی و شیوه‌های طراحی محیط‌های بازی‌وارسازی آموزش داده شود.این پژوهش، به بررسی اثربخشی آموزش نشانه‌های فارسی مبتنی بر رویکرد بازی‌وارسازی بر غوطه‌وری و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی پرداخته است. تفکیک نشانه‌های فارسی، یکی از مهارت‌های کلیدی در زبان‌شناسی و پردازش زبان است. یکی از مشکلات اصلی در آموزش نوین، کمبود انگیزة یادگیری است و بازی‌وارسازی به‌عنوان یکی از تحولات جذابموزشی سال‌های اخیر، با ایجاد نشاط و تعامل، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. روش پژوهش، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعة آماری؛ شامل دانش‌آموزان دو زبانه پایه اول ابتدایی شهرستان شهریار در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ است. برای نمونه‌گیری، ۷۰ دانش‌آموز دوزبانه انتخاب و پس از پیش‌آزمون مرتبط با نشانه‌های اِ(ه ـه) و هـ(ه ـه) در پایان کلمات، ۴۰ نفر که معیارهای ورود به پژوهش را داشتند، به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند. گروه کنترل، با روش سنتی و گروه آزمایش با نرم‌افزار بازی‌وارسازی محقق‌ساخته، به مدت سه جلسه ۳۵ تا ۴۰ دقیقه‌ای آموزش دیدند. ابزار سنجش، پرسش­نامه محقق‌ساخته غوطه‌وری و درگیری تحصیلی بود و پس از پایان دوره آموزشی، هر دو گروه با پس‌آزمونی یکسان ارزیابی شدند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون‌های تی همبسته و مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بازی‌وارسازی تأثیر مثبتی بر غوطه‌وری و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان و بهبود مهارت تفکیک نشانه‌های فارسی دارد. این پژوهش بر اهمیت آموزش بازی‌وارسازی تأکید و پیشنهاد می‌کند که این رویکرد در دوره‌های ضمن خدمت، راهبرد بازی­وار­سازی و شیوه‌های طراحی محیط‌های بازی‌وارسازی آموزش داده شود.