فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حافظ شیرازی در همۀ ابعاد شاعری خود، به بهترین شکل، از موسیقی بهره گرفته است که یکی از جلوه‌های مهمّ آن، استفاده از عناصر و اصطلاحات موسیقی برای خلق زیبایی‌های کلامی و تصاویر خیالی و نیز بازتاب‌دادن اندیشه‌های گوناگون است. در میان آفرینش‌های ادبی به‌وجودآمده با این عناصر، انسان‌انگاری و پویایی آن‌ها از نمود ویژه‌ای برخوردار است. عناصر موسیقی، به‌ویژه سازها، در غزلیات حافظ، رفتارهای انسان‌گونۀ مختلفی از خود نشان می‌دهند که مهم‌ترین آن‌ها بروز عواطف انسانی و نیز بازگوکردن اندیشه‌های گوناگونی است که در واقع، دغدغه‌های اساسی شاعر هستند. در پژوهش حاضر تلاش شده است برجسته‌ترین جلوه‌های انسان‌انگاری عناصر موسیقی در شعر حافظ، با توجّه به ویژگی‌ها و ظرایف ساختاری و موسیقایی هریک واکاوی شده و کارکرد آن در بازتاب اندیشه‌های شاعر نمایان شود. علاوه بر این، سعی شده از منابع موسیقایی و آرای موسیقی‌دانان نزدیک به عصر شاعر، برای تحلیل بن‌پاره‌های موسیقایی، بهرۀ کافی گرفته شود.