تحلیل زیبایی شناسی فعل در منطقالطیر عطار نیشابوری
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات دانشگاه زابل
doi
10.22075/jlrs.2022.25773.2027چکیده
از میان مثنویهای عرفانی، منطقالطیر عطّار دارای نظمی روان و مشحون از تمثیلهای شنیدنی است؛ بههمین دلیل، پژوهشگران این اثر را از جنبههایگوناگون بررسی کرده و زیباییآن را به نمایش گذاشتهاند. زیبایی مسحورکنندۀ کلام عطّار، بهطور شگفتانگیزی بدیع و دلانگیز است. در این جستار، تلاش نگارنده بر آن است تا به تحلیلساختار و وجوه زیباییشناسی فعل، تحت مؤلّفههایی چون حذف فعل، تقدّم فعل، افعال پیشوندی، صیغههای مختلف یک فعل، افعال متقابل، جدایی اجزای یک فعل، جناس فعلی و وجه امری افعال در منطقالطیر عطّار نیشابوری بپردازد و به این سؤال اساسی پاسخ دهد که تا چه میزان، وجوه زیباییشناسی فعل در این اثر نمود دارد و به ساخت هنری آن کمک کرده است؟ نتایج حاصل از پژوهش که مبتنی بر روش توصیف و تحلیل است، نشان میدهد فعل در شعر عطّار، از مهمترین عوامل تصویرساز و زیباییآفرین است. حذف فعل به قرینۀ لفظی و معنوی، جناس فعلی و جدایی اجزای فعل، از مواردی است که در این اثر نمود دارد، بر کارکردهای زیباییشناسی اثر میافزاید، کلام را از لحاظ موسیقایی گوشنواز میسازد و خواننده را مسحور زیبایی و اعجاز کلام میکند.
