استفاده از سرنخ‏ های واژگانی و تصریفی در تشخیص زمان جمله بر پایة نظریه‏ پردازش درون‏ داد: مقایسة‏ فارسی ‏آموزان عربی‏ زبان سطوح مبتدی و پیشرفته

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آموزش زبان فارسی به غیرفارسی ‏زبانان، دانشگاه علّامه طباطبائی

2 نویسندۀ مسئول، استاد گروه زبان‏شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشیار گروه ‏های زبان و ادبیات انگلیسی و زبان‏شناسی، دانشگاه علّامه طباطبائی

4 استادیار گروه زبان‏شناسی، دانشگاه علّامه طباطبائی

doi
10.30479/jtpsol.2023.18059.1620
چکیده

با توجه به نقش و اهمیت تشخیص زمان دستوری در فراگیری زبان و نبود پژوهش‌های مرتبط در خصوص فراگیری زبان فارسی، هدف از پژوهش حاضر، بررسی نوع سرنخ‌های به­کار رفته، جهت تشخیص زمان دستوری و همچنین رابطة بین درک زمان جمله‌های فارسی و جنسیت و نیز رابطة بین درک زمان و زبان اول فارسی‌آموزان عربی‌زبان در سطوح مبتدی و پیشرفته بود. بدین منظور، اصل تقدم واژگانی نظریة پردازش درون­داد (ون‌پتن، 2015) به­عنوان پایه و چهارچوب نظری در نظر گرفته شد. شرکت­کنندگان در این پژوهش که به­صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند، عبارت بودند از 53 نفر فارسی‌آموز عربی‌زبان، از مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بین‏المللی امام خمینی (ره)، که بر اساس سطح، به دو گروه مبتدی (28 نفر) و پیشرفته (25 نفر) تقسیم شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش، دو آزمون محقق ساخته در دو مرحله بود: در مرحلة اول، با استفاده از آزمون تشخیص زمان جمله، آزمودنی‏ها، زمان جمله‏هایی که می‏شنیدند را در پاسخنامه علامت می‏زدند. در مرحلة دوم، همان آزمون اجرا شد، با این تفاوت که در این آزمون، جمله‏ها فاقد قید زمان بود. یافته‌های این پژوهش نشان داد عربی‏زبانان مبتدی، هم از سرنخ‏های واژگانی و هم از تصریف‏های فعلی در تشخیص زمان جمله استفاده می‏کنند؛ اما در بیشتر موارد، انتخاب آن‏ها، تنها یکی از سرنخ‏ها می‏باشد. این در حالی است که آزمودنی‏های سطح پیشرفته، همزمان از دو سرنخ واژگانی و تصریف فعلی استفاده می‏کنند. در مورد جنسیت، نتایج نشان داد که بین جنسیت و توانایی درک زمان جمله، رابطة معناداری وجود ندارد.