فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت و برنامه‌ریزی در زمینه منابع آب در فصول مختلف به خصوص فصل بهار به منظور بهره‌برداری در بخش‌های کشاورزی، صنعتی و شرب در مناطق خشک و نیمه خشک جهان به خصوص ایران بسیار حیاتی است. شاخص‌های پیوندازدور به عنوان شاخص‌های بزرگ‌مقیاس می‌توانند در رفتار هیدرولوژیکی در سطح حوضه آبریز موثر باشند. در این مطالعه سعی شد ارتباط بین این شاخص‌ها و بارش‌های فصل بهار در حوضه‌های آبریز ایران مورد بررسی قرار گرفته و امکان استفاده از آن­ها به عنوان متغیرهای پیش­بینی کننده مورد ارزیابی قرار گیرد. به این منظور همبستگی 40 شاخص پیوندازدور با فرکانس­های مختلف در تاخیرهای زمانی 6 تا 1 ماهه با بارش فصل بهار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد درصد ایستگاه­هایی که همبستگی بارش فصل بهار آن­ها با شاخص­های پیوندازدور معنادار است بسته به حوضه آبریز متغیر است. به طور کلی، شاخص‌های مرتبط با ENSO و SST بیشترین فراوانی همبستگی‌های معنادار با بارش بهار در نیمه شمالی، شمال غربی، شمال شرقی و گاهی جنوب غربی را دارند. این شاخص­ها در حوضه دریای خزر در تأخیر 3 تا 6 ماهه، خلیج فارس-دریای عمان 1 تا 3 ماهه، دریاچه ارومیه 3 ماهه، فلات مرکزی 1 تا 4 ماهه، مرز شرقی 1 و 6 ماهه، و حوزه قره‌قوم تأخیر 1 و 3 ماهه بیشترین مقدار را دارند. به طور کلی، می‌توان گفت بارش فصل بهار در بسیاری از ایستگاه‌های واقع در حوضه‌های آبریز نیمه شمالی ایران با شاخص‌های پیوندازدور همبستگی معنادار دارند ولی در بخش جنوبی، فلات مرکزی و بخش شرقی کمترین همبستگی را دارند که این امر به دلیل بارش کم در مناطق جنوبی در این فصل است. بررسی نتایج نشان داد کارایی مدل MLP نسبت به مدل MLR در مدلسازی مقدار بارش فصل بهار عمده حوضه­های آبریز بالاتر است.