تاب‌آوری در برابر جنگ روانی؛ آموزش تفکر انتقادی به دانشجویان به‌عنوان سپر دفاعی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی، دانشگاه امام حسین(ع)

doi
چکیده

دانشجویان، به‌عنوان کاربران فعال فضای مجازی و مصرف‌کنندگان محتوای آموزشی-رسانه‌ای، در معرض آسیب‌های شناختی و هیجانی ناشی از جنگ روانی قرار دارند. فقدان تاب‌آوری کافی در برابر این تهدیدها، نه‌تنها عملکرد تحصیلی، بلکه سلامت روانی و مشارکت اجتماعی آنان را تضعیف می‌کند. این پژوهش با تمرکز بر نقش تفکر انتقادی به‌عنوان سپر دفاعی، به بررسی راه‌‌کارهای تقویت تاب‌آوری دانشجویان در برابر جنگ روانی می‌پردازد. هدف این مطالعه، واکاوی تجربه‌های زیسته دانشجویان از مواجهه با جنگ روانی و تبیین نقش آموزش تفکر انتقادی در ایجاد تاب‌آوری است. این پژوهش با روش پدیدارشناسی توصیفی و استفاده از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با 15 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه‌های دولتی به روش نمونه‌گیر هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شد. داده‌ها با تمرکز بر تجربه‌های فردی شرکت‌کنندگان گردآوری و با استفاده از رویکرد کُلایزی تحلیل شدند. فرآیند کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی انجام گرفت و از نرم‌افزار MAXQDA برای سازمان‌دهی داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها نشان داد دانشجویانی که از مهارت‌های تفکر انتقادی استفاده می‌کنند، تاب‌آوری بالاتری در برابر اطلاعات جهت‌دار دارند. نتایج این پژوهش بر ضرورت ادغام آموزش تفکر انتقادی در برنامه‌های درسی دانشگاه‌ها تأکید می‌کند.