ارزیابی ساختار و محتوای کتاب آموزش زبان فارسی در ترکیه براساس چارچوب ارزیابی «کِم»
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.
doi
10.30479/jtpsol.2024.19923.1661چکیده
دستور زبان علمی است که به بررسی قواعد و نظم حاکم بر روابط همنشینی و جانشینی کلمات در یک زبان میپردازد. یکی از فواید نگارش دستور زبان، کمک به یادگیری یک زبان به غیرگویشوران آن است. در خصوص آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان نیز کتاب های زیادی نوشته شده است. این کتاب ها عموماً به خاطر عدم تسلط و تخصص نویسندگان آنها دچار خطاهایی ساختاری و محتوایی شده اند که موجب سردرگمی زبان آموزان خواهد شد. از این روی، مقاله حاضر می کوشد کتاب آموزش زبان فارسی نعمت ییلدریم را از لحاظ ساختار و محتوای براساس چارچوب ارزیابی کک و کیم (ارزیابی «کِم») مورد تحلیل قرار دهد. نتیجه این بررسی نشان می دهد این اثر به خاطر تقلید از سبک نگارش دستورنویسان سنتی ایران مانند انوری و گیوی، خیامپور و خانلری از حیث ساختاری و ارائه مباحث دستوری به سطح زبانآموزان عنایتی نداشته است و مباحث دستور تاریخی زبان فارسی نیز در آن راه یافته است. در مقوله بندی مباحث دستوری با دستور زبانهای فارسی در مباحث مربوط به «ضمیر» و «حروف» متفاوت است. همچنین، ارائه تقسیم بندی های متنوع از اقسام کلمه و بسامد زیاد اصطلاحات دستوری بر دشواری کتاب افزوده است. علاوه بر این، از لحاظ محتوایی، نقص در تعاریف، شاهد مثال های نادرست، استفاده از جملات غیرکاربردی، درآمیختگی با دستور زبان عربی و دستور زبان تاریخی، کاربرد اصطلاحات پیچیده و غیرضروری در این اثر مشاهده میشود. در نهایت باید گفت عدم استفاده از قواعد دستوری در قالب مکالمه از کاربرد آموزشی این کتاب کاسته است