شناسایی عوامل تاثیرگذار بر کیفیت‌بخشی واژه آموزی در کتاب های درسی فارسی (نمونه موردی سه پایۀ دورۀ اول ابتدایی)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دانش آموخته دکتری برنامه‌ریزی و مدیریت فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان، اصفهان، ایران.

3 نویسنده مسئول، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.30479/jtpsol.2024.20324.1667
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل تاثیرگذار بر کیفیت‌بخشی واژه‌آموزی در کتاب‌های درسی فارسی است. روش این پژوهش شامل دو بخش فیش‌برداری از متون آموزشی و مقایسه‌ی فهرست‌های واژگانی می‌باشد که به طور خاص، از روش‌ها و شیوه‌های زبان‌شناسی پیکرهای برای بررسی وضعیت واژگانی کتاب‌ها از نظرگاه تحقیق کیفی استفاده شده است. روش گردآوری اطلاعات هم پرسشنامه و هم کتابخانه‌ای بود. با توجه نتایج تحلیل داده‌های مربوط به سوال اول، در فارسی سه پایۀ دورۀ اول ابتدایی حدود 980 واژه جدید، مورد آموزش قرار گرفته و حدود 2955 واژه تکرار شده است،. یافته‌های سوال اول پژوهش بیانگر این است که، تعداد واژه‌ها در کتاب‌های فارسی دوره ابتدایی که برای اولین‌بار آموزش داده می‌شود و واژه‌هایی که تکرار می‌شوند، این تعداد از واژگان و به همراه آموزش روش‌های واژه‌سازی و معرفی منابع تکمیلی، شرایط نسبتاً مطلوبی در واژه‌آموزی، فراهم کرده است. یافته‌های سوال دوم پژوهش نیز بیانگر این مهم است که، واژگان پایه و اساسی، برای فراگیری مهارت‌های سوادآموزی و سایر مهارت‌های پایه‌ای مورد نیاز در آموزش آموزش داده شود. یافته‌های این سوال پژوهش بیانگر این است که، وضعیت مطلوب واژه‌آموزی در دوره ابتدایی به این صورت است که، واژگان پایه و اساسی، برای فراگیری مهارت‌های سوادآموزی و سایر مهارت‌های پایه‌ای مورد نیاز در آموزش، دروس دیگر باید به دانش‌آموزان آموزش داده شود.