ارزیابی عملکرد نقشههای پوشش اراضی جهانی در استخراج محدوده اراضی کشاورزی (مطالعه موردی: حوضه آبریز دریاچه ارومیه)
نویسندگان
1 گروه سنجش از دور و GIS/ دانشکده علوم انسانی/ دانشگاه تربیت مدرس/ تهران/ایران
2 گروه مهندسی آب و سازههای هیدرولیکی/ دانشگده مهندسی عمران و محیط زیست/دانشگاه تربیت مدرس/تهران/ایران
3 گروه مهندسی آب/ دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست/ دانشگاه تربیت مدرس/ تهران/ ایران
doi
10.22059/ijswr.2021.315097.668828چکیده
پایش پیوسته اراضی کشاورزی به دلیل تاثیر آن بر حفظ منابع و سلامت اکوسیستمها و امنیت غذایی یکی از ضرورتهای مدیریت منابع آب و خاک در یک حوضه آبریز است. نقشههای پوشش اراضی جهانی (GLC) با توجه به مقیاسهای متنوع، در دسترس بودن و عدم نیاز به پردازشهای تخصصی میتوانند برای استخراج محدوده اراضی کشاورزی مورد استفاده قرار گیرند. این مطالعه عملکرد سه محصول GLC شامل MCD12Q1 LC، CGLS LC و CCI LC را نسبت به نقشه کاربری اراضی مرجع سال 2015 در حوضه آبریز دریاچه ارومیه را بررسی میکند. ابتدا بر اساس کلاسهای اصلی نقشه کاربری اراضی مرجع سال 2015 (مرتع، اراضی کشاورزی، پهنههای آبی، اراضی ساخته شده و زمین بایر)، کلاسهای معادل از نقشههای پوشش اراضی جهانی به منظور مقایسه با هم ادغام و ترکیب شدند. سپس عملکرد نقشههای GLC براساس معیارهای مساحت، سازگاری مکانی و صحت کلی با استفاده از نقاط کنترل زمینی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که دو محصول MCD12Q1 LC و CGLS LC در ارائه تصویر کلی از پوشش اراضی حوضه آبریز به ترتیب با صحت کلی 74 و 86 درصد، نسبت به محصول CCI LC عملکرد برتری دارند. همچنین MCD12Q1 LC و CGLS LC به ترتیب در طبقهبندی دو کلاس مرتع و اراضی کشاورزی به عنوان پوششهای غالب در سطح حوضه آبریز با صحت طبقهبندی 81 و 89 درصد عملکرد قابل قبولی داشتند. استفاده از محصول LC CGLS میتواند به پایش پیوسته اراضی کشاورزی در کاربردهای عملیاتی به منظور ارزیابی کلی از روند تغییرات توسعه در حوضه آبریز دریاچه ارومیه کمک شایانی بنماید. از دیگر یافتههای مهم این پژوهش این است که محصول پوشش اراضی با قدرت تفکیک مکانی بهتر لزوماً صحت طبقهبندی بهتری برای همه انواع پوششها ندارد. این مطالعه میتواند به عنوان یک مرجع روششناسی در ارزیابی عملکرد محصولات GLC در مقیاسهای مختلف و دیگر مناطق کشور استفاده شود.