بهبود کارایی مدل تولر-اُر برای منحنی مشخصه آب خاک با بهینهسازی پارامترهای توزیع اندازۀ منافذ خاک
نویسندگان
1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/ijswr.2021.315276.668832چکیده
مدلهای زیادی برای توصیف منحنی مشخصه خاک تا به امروز توسعه یافته است که عموما بر پایه فرض هندسه منافذ به صورت مجموعهای از لولههای موئین استوانهای شکل میباشد. در مدلهای بر پایه لولههای موئین، فرض بر آنست که 1- در یک رطوبت مشخص، قسمتی از منافذ به صورت کامل اشباع بوده، در حالی که منافذ با اندازه بزرگتر کاملا خشک میباشند، 2- در این مدلها، اثر سطح ویژه و نیروهای جذب سطحی نادیده گرفته میشود. مدل تولر-اُر از معدود مدلهای فیزیکی است که هر دو جزء نیروهای موئینگی و جذب سطحی را در یک هندسه جدید متشکل از یک منفذ مرکزی و شکافهای متصل به آن برای منافذ خاک، توصیف میکند. با این حال، مدل اصلی تولر-اُر از دقت مناسبی در ناحیه رطوبتیهای میانی برخوردار نیست که علت عمده آن، محدودیت عمده تابع احتمالاتی بکار رفته برای توصیف منافذ خاک میباشد. در پژوهش حاضر نسخه بهبود یافتهای از مدل تولر-اُر بر مبنای حل عددی ارائه میگردد که دارای قابلیت استفاده از توزیع گاما با ضریب شکل اختیاری و توزیع ویبال میباشد. نتایج بدست آمده از مدل بهینه شده برای چهار خاک با بافت متفاوت، حاکی از بهبود قابل توجه در نسخه جدید نسبت به مدل اولیه تولر-اُر به ویژه در رطوبتهای میانی است که در این ناحیه مدل اولیه تولر-اُر از دقت مناسبی برخوردار نمیباشد. همچنین نسخه بهبود یافته از یک الگوریتم بهینهسازی سراسری استفاده میکند که جوابهای نهایی منحصر به فرد و مستقل از حدس اولیه میباشد.