نفوذ؛ مؤلفه‌های محوری، چیستی و چرایی مبتنی بر فراترکیب آثار بومی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت دولتی، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه خط‌مشی‌گذاری و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتـی و علـوم سـازمانی، دانشـکدگان مدیریت، دانشگاه تهران

3 عضو هیأت علمی گروه خط مشی گذاری و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

در شرایطی که نفوذ به یکی از پیچیده‌ترین تهدیدهای نرم و چندلایه علیه امنیت ملی ایران بدل شده، نبود چارچوبی جامع و بومی برای تحلیل این پدیده، یکی از شکاف‌های اساسی ادبیات علمی کشور است. این مطالعه کیفی با بهره‌گیری از روش فراترکیب و تحلیل متون علمی با نرم‌افزار MAXQDA، تصویری یکپارچه، نظام‌مند و تحلیلی، از چیستی و چرایی پدیده نفوذ در  نظام جمهوری اسلامی ایران ارائه می‌دهد. برای این منظور، 30 سند معتبر علمی شامل کتب و مقالات مرتبط، پس از غربالگری دقیق انتخاب شدند و با تحلیل عمیق آنها یافته‌های پژوهش در قالب 78 کد، 42 مفهوم، 9 زیرمقوله و 3 مقوله ساختار یافته‌اند. یافته‌های پژوهش مؤلفه‌های محوری نفوذ را در سه بخش مبدأ نفوذ، مقصد نفوذ و عوامل نفوذی تحلیل نموده و سپس به چیستی پدیده نفوذ شامل ورود و اثرگذاری و ابعاد و انواع نفوذ می‌پردازد. همچنین چرایی نفوذ شامل علل نفوذ و اهداف نفوذ احصا شده است. در مجموع، بر اساس یافته‌های تحقیق علل نفوذ، «حداکثرسازی منافع ملی دشمن»، «وجود وضعیت تخاصم» و «استمرار نظام سلطه» است. نفوذ به معنی «ورودِ» «عوامل نفوذیِ» «مبدأ نفوذ» در «مقصد نفوذ» و «اثرگذاری» آنان است که به منظور تحقق یکی از چهار هدف راهبردی نفوذ شامل «مهار»، «نابودی»، «همسوسازی محدود» و «همسوسازی کامل» نظام جمهوری اسلامی ایران دنبال می‌شود. این پژوهش با ارائه چارچوبی مفهومی و بومی، کوشیده است مبنایی نظری برای فهم چیستی و چرایی پدیده نفوذ فراهم آورد که قابل بهره‌گیری در تحلیل، سیاست‌گذاری و اقدام مؤثر در مواجهه با نفوذ دشمن در ایران می‌باشد.