فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

       امروزه ابزارهای فناورانه تحولی شگرف در کشف حقیقت در بازجویی‌های اطلاعاتی ایجاد کرده که نقشی اساسی در جلوگیری از روش‌های مخالف با حقوق متهم ایفا می‌کند. از جمله این ابزارها، آشکارسازهای زبان بدن است که با ثبت دقیق بازخوردهای فیزولوژیکی بدن متهم در مواجهه با سؤالات اتهام و تحلیل آنها، حقیقت‌گویی یا تلاش وی برای کتمان حقیقت را کشف می‌کند. پژوهش حاضر با تحلیل انواع این ابزارها در تلاش است به این سؤال پاسخ دهد که «استفاده از ابزارهای آشکارساز زبان بدن در بازجویی‌های اطلاعاتی چه ابعاد فقهی دارد؟» پژوهش توصیفی تحلیلی است، از حیث رویکرد، استقرائی و به لحاظ هدف در زمره پژوهش‌های توسعه‌ای قرار دارد. روش تحلیل فقهی، تفقه موضوعی یا توحیدی (فقه نظام‌ساز) می‌باشد گرچه از نتایج رویکردهای تفقه تجزیه‌ای نیز بهره برده است. نتایج در مواجهه با چالش‌های فقهی متصور، حاکی از آن است که استخدام ابزارهای مذکور در صورت رعایت شروط فقهی از جمله تدارک شرایط شخصی متهم، جامعیت سؤال‌ها، وضوح نمودارها و احراز صلاحیت و خبرگی کارشناس سامانه، دارای دو اثر تضییقی و توسعه‌ای در احکام فقهی مرتبط با بازجویی است. در حوزه تضییق، محدودیت در حیطه جواز زیرپاکشی، محدودیت قلمرو ورود در حریم خصوصی در جمع‌آوری پنهان، محدودیت قلمرو قاعده «إقرار العقلاء علی أنفسهم جائز» و محدودیت در مدت زمان و تکرار بازجویی از مهم‌‌ترین ابعاد می‌باشد درحالی‌‌که در حوزه توسعه‌ای، اضافه شدن منبعی جهت تکمیل علم قاضی، اعتباربخشی به اقرار در بازداشت و تمدید مدت بازداشت برای اخذ اقرار مهم‌‌ترین ابعاد قابل احصا با رویکرد فقهی می‌باشد.