بررسی طرح‌واره‌های حرکتی در اشعار فروغ فرخزاد

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحدرشت

2 استادیار زبان‌شناسی مرکز اسناد فرهنگی آسیا، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (نویسندة مسئول)

doi
10.22075/jlrs.2022.24734.1984
چکیده

طرح‌واره‌ها تصویرهای ذهنی‌ انسان از تجربیات خاصّ بدنمند او هستند که سبب درک مفاهیم انتزاعی می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف معرّفی مفهوم طرح‌واره‌های حرکتی، بر آن است نقش طرح‌واره‌های مورد نظر را در انتقال مضامین شعر فروغ فرّخزاد مشخّص سازد. اهمیت انجام پژوهش‌هایی از این دست، استفاده از نظریه‌های مطرح زبان‌شناسی در مطالعات ادبی است. پژوهش درصدد یافتن پاسخی برای این پرسش است که در اشعار فروغ چه مفاهیمی از طریق طرح‌واره‌های حرکتی امکان وقوع یافته‌اند. داده‌های پژوهش به روش اسنادی از مجموعة اشعار فروغ فرّخزاد گردآوری شده‌ و به روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد طرح‌واره‌های حرکتی در شعر فروغ فرّخزاد به مضامین «تنهایی»، «ناامیدی و اندوه»، «اجتناب و پرهیز از گناه»، «توصیف عشق زمینی و مادّی»، «میل به نوجویی و تکاپو»، «توصیف کج‌روی‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی»، «یادآوری و از یاد بردن گذشته» و «مرگ‌اندیشی» دلالت می‌کنند.